Rozgrzewające zimowe zupy

Oto 5 propozycji na znakomite zimowe zupy. Wypróbuj przepisy na grochówkę, barszcz ukraiński, zupę gulaszową, wegetariański krupnik i wegańską zupę z soczewicy.

1. Grochówka

Dla 8 osób
Przygotowanie: ok. 70 minut  

Grochówka – składniki: 

• 300 g wędzonych kości wieprzowych lub wędzonych żeberek 
• 300 g wędzonego surowego boczku ze skórą 
• 300 g grochu żółtego łuskanego, połówki 
• 3 liście laurowe 
• 5 ziaren ziela angielskiego 
• marchewka ok. 200 g 
• pietruszka ok. 100 g 
• seler ok. 100 g 
• olej rzepakowy do smażenia 
• 300 g podwędzanej, dość tłustej kiełbasy 
• duża cebula 
• 3-4 ząbki czosnku 
• 500 g ziemniaków 
• 1/3 łyżeczki ziaren kminku (opcjonalnie) 
• płaska łyżka suszonego majeranku 
• pół pęczka natki pietruszki 
• pieprz 
• sól 

Jak ugotować grochówkę: 

1. Do garnka wlewamy 3 litry wody, wkładamy wędzone kości oraz skórkę odciętą z kawałka wędzonego boczku, zagotowujemy, odszumowujemy, zmniejszamy ogień, dodajemy opłukany i odsączony groch. Zagotowujemy.

2. Kiedy groch się zagotuje, zdejmujemy z niego tworzącą się pianę, zmniejszamy ogień, dodajemy listki laurowe, ziele angielskie, przykrywamy garnek i gotujemy 30 minut na małym ogniu.

3. W tym czasie obieramy i kroimy warzywa: marchewkę i pietruszkę na ćwierćtalarki, seler w słupki, cebulę w kostkę, czosnek na plasterki. Obieramy też ziemniaki, kroimy w grubą kostkę, odkładamy.

4. Po 30 minutach z garnka z grochem wyławiamy wędzone kości lub żeberka, odkładamy do wystygnięcia, a do garnka dorzucamy marchewkę, pietruszkę oraz seler i gotujemy 15 minut. 

5. Kiełbasę kroimy na półtalarki, wędzony boczek w kostkę, rozgrzewamy na sporej patelni olej i podsmażamy na nim przez kilka minut pokrojone wędliny, aż wytopi się z nich tłuszcz.

6. Następnie do podsmażonych wędzonek dodajemy pokrojoną wcześniej cebulę, szklimy ją, a pod koniec smażenia dodajemy czosnek i jeszcze chwilę całość smażymy.

7. Zawartość patelni przekładamy do garnka z zupą, dodajemy pokrojone ziemniaki, kminek (opcjonalnie), roztarty w dłoniach majeranek (rozcieramy go po to, żeby rozkruszyć ewentualne gałązki i większe listki oraz by wydobyć aromat z ziół), łyżeczkę soli i gotujemy grochówkę kolejne 15 minut. 

8. W tym czasie obieramy kości lub żeberka z resztek mięsa i także dorzucamy je do zupy.

9. Gotową zupę grochową doprawiamy solą i pieprzem. Zagotowujemy i zdejmujemy z ognia.

10. Przed podaniem grochówkę posypujemy natką pietruszki. 

2. Barszcz ukraiński

Na 3-4 litry zupy
Przygotowanie: ok. 30 minut plus gotowanie 90 minut 

Barszcz ukraiński – składniki:

• 500 g żeberek wieprzowych  
• 2,5 l wody 
• 300 g białej kapusty 
• 4 ziemniaki (ok. 250 g) 
• 3 buraki (ok. 250 g) 
• 2 cebule (ok. 250 g) 
• 2 marchewki (ok. 130 g) 
• 3 pomidory lub 3 łyżki koncentratu pomidorowego 
• 2 duże ząbki czosnku 
• 2 liście laurowe 
• 4 łyżki oleju słonecznikowego 
• po kilka gałązek koperku, natki pietruszki i szczypiorku 
• 2 łyżki soku z cytryny  
• sól 
• pieprz

Do podania:

• kwaśna śmietana

Jak przygotować prawdziwy barszcz ukraiński: 

1. W dużym garnku układamy żeberka (możemy je pokroić na 2-3 kawałki), zalewamy zimną wodą, zagotowujemy, odszumowujemy, czyli usuwamy z powierzchni tworzącą się pianę i gotujemy na małym ogniu, aż mięso będzie odchodzić od kości (40-50 minut).

2. Przygotowujemy warzywa. Kapustę drobno szatkujemy, przekładamy do miski. Ziemniaki obieramy, kroimy w kostkę, przekładamy do miski i zalewamy wodą. Buraki obieramy, kroimy w słupki przekładamy na talerz. Cebulę obieramy, kroimy w kostkę, przekładamy do miseczki. Marchew obieramy i trzemy na tarce o dużych oczkach, przekładamy do miseczki z cebulą. Pomidory nacięte na czubku na krzyż parzymy wrzątkiem, zdejmujemy z nich skórkę, kroimy owoce w kostkę i przekładamy na talerz (poza sezonem możemy wykorzystać koncentrat pomidorowy). Czosnek obieramy i przeciskamy przez praskę.

3. Kiedy żeberka się ugotują, wyjmujemy je na talerz i odstawiamy do ostygnięcia, a do wywaru wrzucamy kapustę wraz z listkami laurowymi i gotujemy 20 minut.

4. W tym czasie oddzielamy mięso od kości, kroimy je na kawałki i ponownie wrzucamy do wywaru. Następnie do garnka dorzucamy ziemniaki.

5. Zanim ziemniaki się ugotują, przygotowujemy tzw. zaprawkę: na 2 łyżkach oleju szklimy cebulę, dodajemy tartą marchewkę i smażymy przez 5-7 minut. Równocześnie na drugiej patelni podsmażamy na reszcie oleju pokrojone w słupki buraczki i też smażymy 5-7 minut. Zawartość obu patelni przekładamy do garnka z zupą, zagotowujemy, doprawiamy solą i gotujemy pod przykryciem 10 minut.

6. Następnie myjemy i siekamy zieleninę: koperek, natkę i szczypiorek.

7. Gdy warzywa w zupie są już miękkie, dodajemy do garnka pomidory (albo koncentrat pomidorowy), czosnek, połowę posiekanej zieleniny, sok z cytryny oraz świeżo mielony pieprz. Gotujemy jeszcze 5 minut.

8. Zupę rozlewamy na talerze, podajemy z łyżką śmietany i resztą zieleniny.

3. Zupa gulaszowa w stylu węgierskim

Dla 6-8 osób
Przygotowanie: gotowanie 2-2,5 godziny 

Węgierska zupa gulaszowa – składniki:

• 500 g wołowiny (udziec, łopatka, antrykot) 
• 500 g wieprzowiny (szynka, łopatka) 
• olej do smażenia 
• sól 
• 2 cebule 
• 3 ząbki czosnku 
• 2 marchewki 
• pietruszka 
• łodyga selera naciowego 
• czerwona papryka 
• strąk ostrej czerwonej papryki 
• 3 łyżki słodkiej papryki 
• 2 liście laurowe 
• łyżeczka tymianku 
• 1/2 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu  
• 100 ml przecieru pomidorowego 
• 3 łyżki koncentratu pomidorowego 
• 400 g ziemniaków  
• cukier do smaku 
• ostra mielona papryka do smaku (opcjonalnie) 

Jak przygotować węgierską zupę gulaszową z ziemniakami: 

1. Mięso wołowe i wieprzowe kroimy w kostkę, obsmażamy ze wszystkich stron na oleju. Przekładamy do dużego garnka, zalewamy 2 litrami wody, dodajemy łyżeczkę soli.

2. Warzywa myjemy, obieramy. Cebulę kroimy w kostkę, czosnek na plasterki, marchewkę i pietruszkę na talarki, seler naciowy na plasterki, paprykę w kostkę, ostrą papryczkę drobno siekamy. 

3. Na tłuszczu pozostałym ze smażenia mięsa lekko obsmażamy cebulę, marchew, pietruszkę, seler i paprykę, dorzucamy do mięsa. Dodajemy mieloną paprykę, czosnek, liść laurowy, tymianek, pieprz oraz cały strąk posiekanej wcześniej ostrej papryki. Przykrywamy i gotujemy na wolnym ogniu ok. 2 godziny. 

4. Na 20 minut przed końcem gotowania, kiedy mięso będzie już miękkie, dodajemy do zupy przecier pomidorowy i dalej dusimy.

5. W tym czasie przygotowujemy ziemniaki. Obieramy je, kroimy w kostkę lub talarki i gotujemy osobno w osolonej wodzie. Gdy będą miękkie, dodajemy je do zup, zagotowujemy. 

6. Na koniec zupę doprawiamy solą, w razie potrzeby cukrem, a jeśli ma być bardzo ostra – także ostrą mieloną papryką.

7. Zupę gulaszową podajemy z ulubionym pieczywem. 

4. Krupnik bez mięsa

Dla 6-8 osób
Przygotowanie: 70 minut

Krupnik bez mięsa – składniki:

• 8-10 suszonych grzybów lub 250 g pieczarek 
• 2 łyżki masła 
• 3 marchewki 
• 2 pietruszki 
• 1/3 korzenia selera 
• 3 cebule 
• olej
• litr bulionu warzywnego 
• 2 liście laurowe 
• 3 ziarna ziela angielskiego 
• 200 g kaszy jęczmiennej np. wiejskiej lub pęczaku
• 500 g ziemniaków 
• sól 
• pieprz 
• natka pietruszki 
• koperek 

Jak ugotować krupnik bez mięsa: 

1. Suszone grzyby zalewamy niewielką ilością ciepłej wody i moczymy ok. 30 minut.

2. Marchewki, pietruszki obieramy, a następnie kroimy na półtalarki. Seler obieramy, kroimy w niewielkie słupki. Cebule obieramy i kroimy w kostkę.

3. W dużym rondlu lub garnku o grubym dnie rozgrzewamy 2 łyżki masła, dodajemy 2 łyżki oleju i podsmażamy najpierw cebulę, a następnie także wszystkie pokrojone warzywa. 

4. Kiedy warzywa się zrumienią, zalewamy je bulionem, dodajemy jeszcze ok. 2 litrów wody, liście laurowe, ziele angielskie oraz kaszę, zagotowujemy i gotujemy 10 minut.

5. Namoczone grzyby odsączamy, kroimy na paski i dodajemy do gotującego się wywaru wraz z przecedzoną przez sitko wodą, w której się moczyły, całość gotujemy na małym ogniu kolejne 10 minut.

6. W tym czasie obieramy ziemniaki, kroimy je w kostkę, dorzucamy do zupy, doprawiamy solą oraz pieprzem i gotujemy, aż kasza będzie miękka, czyli 15-20 minut (pęczak gotuje się dłużej niż wiejska kasza).

7. Natkę i koperek płuczemy, suszymy, drobno siekamy.

8. Gotowy krupnik w razie potrzeby doprawiamy jeszcze solą i pieprzem, rozlewamy do talerzy i posypujemy zieleniną.

5. Zupa z soczewicy z warzywami

Dla 6-8 osób
Przygotowanie: 60 minut

Zupa z soczewicy z warzywami – składniki:

• 6 ziemniaków
• 4 marchewki
• 2 pietruszki
• 2 cebule
• 4 ząbki czosnku
• 200 g czerwonej soczewicy
• oliwa
• 6 ziarenek ziela angielskiego 
• 4 liście laurowe 
• 400 g pomidorów z puszki
• 2 łyżeczki słodkiej papryki 
• 2 łyżeczki oregano 
• łyżeczka kminu rzymskiego (kuminu)
• sól

Do podania:

• natka

Jak zrobić zupę z soczewicy z warzywami:

1. Warzywa i czosnek obieramy. Ziemniaki, marchewkę, pietruszkę i cebulę kroimy w kostkę. Czosnek drobno siekamy.

2. Soczewicę kilkukrotnie płuczemy.

2. W dużym garnku szklimy na oliwie cebulę, a następnie dorzucamy czosnek i podsmażamy jeszcze minutę, aż zacznie pachnieć.

3. Do garnka wlewamy 3 litry wrzątku, dodajemy ziele angielskie, liście laurowe, pietruszkę, marchewkę, ziemniaki i soczewicę. Zagotowujemy i gotujemy, aż warzywa będą miękkie (15-20 minut).

4. Następnie dodajemy rozdrobnione pomidorowy, zagotowujemy, doprawiamy solą, oregano, kuminem i słodką papryką. Gotujemy 10-15 minut.

5. Zupę przelewamy do talerzy, posypujemy natką i podajemy z pieczywem.