Podobno to dzięki Celtom, którzy sprowadzili kapustę z Azji, Europejczycy poznali ją już w VII wieku p.n.e. Jadano ją u nas surową lub ugotowaną. Chiński zwyczaj kiszenia kapusty pochodzący już ze starożytności dotarł do Europy w naszej erze. Sauerkraut, czyli kiszoną kapustę, rozpowszechnili w Polsce Niemcy w XVII wieku. Na Wigilię ugotowaną kiszoną kapustę wzbogacano suszonymi grzybami, które miały zastąpić mięso.

Wigilijna kapusta z dynią, żurawiną i grzybami 

Wigilijna kapustaWigilijna kapusta Marta Dymek

Dla 4 osób
Przygotowanie: 60 minut

Wigilijna kapusta z dynią, żurawiną i grzybami - składniki

cebula
1/2 dyni Hokkaido ok. 500 g
olej 
3 liście ziela angielskiego
2 ziela angielskie
2 goździki
jałowiec
50 g suszonej żurawiny
5 sztuk suszonych moreli
1 kg kapusty kiszonej
15 g suszonych grzybów
1/2 łyżeczki mielonego kminku
1/2 łyżeczki pieprzu ziołowego
sól
olej lniany (opcjonalnie)

Wigilijna kapusta z dynią, żurawiną i grzybami - przygotowanie

Cebulę kroimy w kostkę. Z dyni wyjmujemy pestki i kroimy w kostkę. Na dnie dużego garnka rozgrzewamy sporą ilość oleju, wrzucamy cebulę, dynię oraz przyprawy i smażymy 5-7 minut.

Żurawinę, morele i kapustę siekamy. Dodajemy do garnka wszystkie pozostałe składniki poza wodą i dokładnie mieszamy. Kiedy kapusta będzie równo wymieszana ze wszystkimi składnikami, wlewamy 375 ml wody, przykrywamy i gotujemy 30-45 minut. Próbujemy i w razie potrzeby doprawiamy solą. Podajemy na ciepło lub na zimno, dobrze smakuje z ziemniakami, kaszą albo pieczywem. Można też wykorzystać ją jako farsz do pasztecików.

Wigilijna kapusta z dynią, żurawiną i grzybami - rada

Zamiast żurawiny lub moreli możecie użyć innych ulubionych suszonych owoców, np. śliwek albo daktyli – wtedy też dorzućcie do kapusty szczyptę cynamonu i kuminu.

Przepis Marty Dymek

Wigilijna kapusta z grzybami

Wigilijna postna kapustaWigilijna postna kapusta Paulina JAKOBIEC paulina.jakobiec@gmail.com www.jakobiec.com

Dla 4-6 osób 
Przygotowanie: 2 godz.
Oczekiwanie: do 3 godz.

Wigilijna kapusta z grzybami - składniki

200 g suszonych grzybów
2 cebule
100 ml oleju rzepakowego
800 g kapusty kiszonej
sól, pieprz, cukier

Wigilijna kapusta z grzybami - przygotowanie

Suszone grzyby moczymy w zimnej wodzie 2-3 godziny. Gotujemy je 30-40 minut w tej samej wodzie, w której się moczyły. Osaczamy i kroimy w drobną kostkę.

Cebule kroimy w drobną kostkę, podsmażamy na patelni na oleju rzepakowym, dodajemy grzyby i wszystko podsmażamy, doprawiamy solą oraz pieprzem.

Kapustę kiszoną gotujemy w wodzie ok. godziny. Odsączamy ją na sicie i mieszamy z grzybami oraz cebulą. Podsmażamy wszystko razem i doprawiamy solą, pieprzem i cukrem.

Autor przepisu: Michał Godyń

Kapusta z czerwoną fasolą i tequilą

Kapusta z czerwoną fasolą i tequiląKapusta z czerwoną fasolą i tequilą Marta Dymek

Dla 4-6 osób 
Przygotowanie: 60 minut

Kapusta z czerwoną fasolą i tequilą - składniki

2 czerwone cebule
4-5 łyżek oleju
łyżeczka papryki wędzonej
2 łyżeczki całego kuminu
1/2 łyżeczki płatków chili lub szczypta chili cayenne
łyżeczka majeranku
1/2 łyżeczki oregano
liść laurowy
2 ziarna ziela angielskiego
1 kg kapusty kiszonej
250 ml wody
1/2 łyżeczki soli
2 puszki czerwonej fasoli/500 g ugotowanej fasoli
60 ml tequili lub whiskey
2 łyżki koncentratu pomidorowego
1-2 łyżki sosu sojowego
łyżka syropu z agawy

Kapusta z czerwoną fasolą i tequilą - przygotowanie

Cebule kroimy w kostkę. W dużym garnku rozgrzewamy olej, wrzucamy cebulę i podsmażamy, aż zrobi się miękka i złota.

Kapustę odciskamy i kroimy drobniej niż na bigos. Do złotej cebulki dodajemy przyprawy, mieszamy, smażymy 30 sekund, wrzucamy posiekaną kapustę. Wlewamy wodę, solimy, garnek przykrywamy i gotujemy kapustę godzinę, aż będzie miękka.

Do miękkiej kapusty dodajemy odcedzoną fasolę, tequilę, koncentrat pomidorowy, sos sojowy, syrop z agawy, mieszamy i gotujemy pod przykryciem 15-30 minut.

Podajemy z pieczywem albo używamy jako farsz do pasztecików, pierogów z wody, pierogów pieczonych, a nawet kulebiaka.

Kapusta z czerwoną fasolą i tequilą - rady Marty Dymek

Połowę kapusty możemy wykorzystać do świątecznych pasztecików, a resztę zamrozić i podać na sylwestra.

Jak wszystkie potrawki z kapusty tak i ta najlepiej smakuje następnego dnia.

Jeśli macie w domu świeżą lub suszoną ostrą papryczkę, użyjcie jej do tego przepisu. Kiszona kapusta świetnie smakuje ze świeżym czerwonym chili, a doprawiona zielonym jalapeño (świeżym lub ze słoika) zmienia się nie do poznania.

Autorka przepisu: Marta Dymek

Postna kapusta z grzybami 

Tradycyjna postna kapusta z grzybamiTradycyjna postna kapusta z grzybami shutterstock.com

Dla 6 osób
Przygotowanie: 2 godziny
Oczekiwanie: 2 dni

Postna kapusta z grzybami - składniki

duża cebula
1 i 1/2 kg kiszonej kapusty
60 ml oleju
po 8-10 ziarenek jałowca, ziela angielskiego i pieprzu
3 liście laurowe
3 ząbki czosnku
70 g namoczonych przez noc suszonych grzybów
100 g suszonych wędzonych śliwek (opcjonalnie)
140 ml miodu pitnego lub czerwonego półsłodkiego wina
sól, pieprz

Postna kapusta z grzybami - przygotowanie:

Cebulę siekamy. Kapustę odciskamy i zachowujemy sok. W garnku na oleju rumienimy cebulę. Wkładamy kapustę, zalewamy 200 ml wody i chwilę podgrzewamy.

Dodajemy jałowiec, ziele, pieprz, liście laurowe, nacięte ząbki czosnku i posiekane grzyby. Dusimy na małym ogniu około godziny. Odstawiamy na noc.

Następnego dnia kapustę zagotowujemy, dodajemy śliwki (opcjonalnie) i miód pitny lub wino. Dusimy około godziny. Jeżeli w garnku jest dużo płynu, dusimy kapustę bez przykrywki, jeśli mało – uzupełniamy wodą lub zachowanym kwaśnym sokiem z kapusty. Studzimy i odstawiamy na noc. Kolejnego dnia kapustę podgrzewamy, doprawiamy do smaku solą i pieprzem i podajemy.

Świąteczny bigos myśliwski

Polski bigos myśliwskiPolski bigos myśliwski shutterstock.com

Dla 15 osób
Przygotowanie: 3 godziny

Świąteczny bigos myśliwski - składniki

1 i 1/2 kg mieszanych mięs (golonka, żeberka wieprzowe, pręga wołowa)
2 i 1/2 kg kiszonej kapusty
150 g suszonych grzybów
200 g suszonych śliwek bez pestek
4 liście laurowe
5 ziaren ziela angielskiego
10 ziaren jałowca
800 g mieszanych wędlin (wędzony boczek, kiełbasa)
duża cebula
400 g słodkiej kapusty
125 ml wytrawnego czerwonego wina
2 łyżki koncentratu pomidorowego
sól, pieprz

Świąteczny bigos myśliwski - przygotowanie

Mięsa gotujemy na półmiękko w małej ilości lekko osolonej wody. Dodajemy wypłukaną i pokrojoną kapustę kiszoną, suszone grzyby, suszone śliwki, liście laurowe, ziele angielskie i jałowiec. Gotujemy razem jeszcze około godziny.

Na patelni podsmażamy wędliny i posiekaną cebulę na tłuszczu wytopionym z boczku, dodajemy do garnka. Świeżą kapustę drobno szatkujemy, także dodajemy do garnka. Przykrywamy i gotujemy, mieszając od dna, na malutkim ogniu ok. 30 minut. Wyjmujemy mięso, usuwamy kości, mięso kroimy i wkładamy z powrotem. Wlewamy wino, dodajemy koncentrat pomidorowy, mieszamy. Gotujemy jeszcze ok. 30 minut. Doprawiamy solą i pieprzem.

Bigos śląski według Hanny Szymanderskiej

Bigos śląskiBigos śląski shutterstock

Dla 8 osób
Przygotowanie: 90 minut

Bigos śląski - składniki

750 g łopatki wieprzowej
2 łyżki smalcu
duża cebula
2-3 ząbki czosnku
sól, pieprz
750 ml bulionu wołowego
listek laurowy
4-5 ziaren ziela angielskiego
750 g kiszonej kapusty
1/2 łyżeczki suszonego tymianku
2-3 łyżki koncentratu pomidorowego
mielona papryka

Bigos śląski - przygotowanie

Umyte mięso kroimy w kostkę. W rondlu roztapiamy smalec, wrzucamy drobno pokrojoną cebulę i chwilę smażymy. Dodajemy mięso i roztarte z solą ząbki czosnku, smażymy na dość silnym ogniu, mieszając. Gdy mięso się zrumieni, wlewamy 250 ml bulionu i dusimy, aż będzie miękkie. 

Zagotowujemy pozostały bulion z listkiem laurowym, i zielem angielskim, wrzucamy posiekana kapustę i gotujemy jeszcze około 45 minut. Pod koniec gotowania dodajemy tymianek i przecier pomidorowy, doprawiamy sola i pieprzem, papryką, łączymy z mięsem i jeszcze chwilę dusimy. 

Bigos podajemy w naczyniu, w którym się zapiekał (powinien być bardzo gorący)
Podajemy na przykład z kopytkami.

Przepis pochodzi z książki "Kuchnia polska. Potrawy regionalne" Hanny Szymanderskiej

Bigos bezmięsny z białej i kiszonej kapusty

Postna kapustaPostna kapusta Fot. Łukasz Zandecki / AG

Dla 6 osób
Przygotowanie: 2-3 godziny
Oczekiwanie: 12 godzin, co najmniej

Bigos bezmięsny z białej i kiszonej kapusty - składniki

2 kg kiszonej kapusty
główka (2 kg) białej kapusty
100 g suszonych grzybów
200 g suszonych śliwek
100 g rodzynek
4 obrane i przekrojone na pół ząbki czosnku
250 ml czerwonego wytrawnego wina
4 liście laurowe
10 jagód jałowca
10 jagód ziela angielskiego
10 ziaren pieprzu
szczypta cukru
szczypta soli
szczypta pieprzu
5 łyżek oleju

Bigos bezmięsny z białej i kiszonej kapusty - przygotowanie

Grzyby zalewamy wodą i odstawiamy.

Kapustę kiszoną odciskamy i kroimy, białą szatkujemy. Obie kapusty wkładamy do garnka, zalewamy olejem i 250 ml wody,  podgrzewamy.

Dodajemy ziarenka przypraw, czosnek, posiekane grzyby i śliwki suszone. Mieszamy i dusimy razem około godziny. Kapustę odstawiamy na noc, aby ostygła.

Następnego dnia podgrzewamy do zagotowania, delikatnie mieszając, studzimy. Dodajemy rodzynki i wino, zagotowujemy, mieszamy, studzimy. Kapustę gotujemy bez pokrywki, aż sos odparuje i całość zgęstnieje.

Najlepsza jest odrobinę przypalona, po kilku dniach odsmażania.