Z pewnością zauważyliście, że na coraz większej liczbie produktów spożywczych pojawiają się litery od A do E na kolorowych tłach. Obecnie można je spotkać najczęściej w dużych marketach spożywczych, ale jest wysoce prawdopodobne, że system się przyjmie i stanie się standardem. Kolorowe litery to Nutri-Score i mają one pomóc klientom w wyborze zdrowych produktów, a w perspektywie wymusić na producentach jasne określanie składu. 

Na początku trzeba ustalić, na jakich produktach spożywczych znajdują się naklejki z kolorowymi literami. Skala Nutri-Score dotyczy wyłącznie produktów w opakowaniach.

Nutri-Score coraz popularniejsze w Polsce. Co oznaczają kolorowe litery na żywności?Nutri-Score coraz popularniejsze w Polsce. Co oznaczają kolorowe litery na żywności? ec.europa.eu

Na potrzeby rzetelnych obliczeń ustalono jednolitą skalę. Wyliczenia zawsze odbywają się na podstawie informacji o zawartości składników w 100 g lub 100 ml produktu. Dlatego wyliczenie jest wiarygodne, a także ułatwia porównywanie wartości spożywczych różnych produktów.

Pod uwagę brane są dwa rodzaje składników, zarówno te korzystne, czyli: błonnik, białko, warzywa, owoce, orzechy, jak i niekorzystne: wartość energetyczna, cukry, tłuszcze nasycone, sód pochodzący z soli. Wynik jest przypisywany do skali systemu od A (ciemnozielony) do E (czerwony).

Skąd wiadomo, jaką literę powinien dostać produkt w skali Nutri-Score?

Nic nie dzieje się na wyczucie. Wynik jest wyliczany na podstawie przyznawanych punktów. Dzieje się to następująco:

- 0 do 10 punktów za składniki, których ilość w diecie należy ograniczać, takie jak: energia, cukry, tłuszcze nasycone i sód pochodzący z soli.

- 0 do 5 punktów za składniki korzystne, których spożycie należy promować, takie jak owoce, warzywa, orzechy, błonnik pokarmowy i białko.

Do wyliczenia służy prosty wzór, a właściwie różnica pomiędzy składnikami szkodliwymi a pożądanymi w diecie każdego z nas.

Tutaj do działania wkracza skala Raynera. Ze wspomnianych wyżej wyliczeń może wyjść wynik w zakresie od -15 do +40 punktów, a to z kolei klasyfikuje produkt do jednej z pięciu klas wartości: od A do E. Im niższy wynik, tym lepiej, a produkt ma wyższą wartość żywieniową.

Nutri-Score coraz popularniejsze w Polsce. Co oznaczają kolorowe litery na żywności?Nutri-Score coraz popularniejsze w Polsce. Co oznaczają kolorowe litery na żywności? nutriscore.pl

Mówiąc jeszcze bardziej obrazowo. W skali Nutri-Score występują litery od A do E znajdujące się na kolorach od ciemnozielonego od czerwonego. W odniesieniu do tego, co napisałam wyżej, produkty oznaczone literką A na zielonym polu to produkty, na które powinniśmy zwracać szczególną uwagę, ponieważ charakteryzują się najwyższą wartością odżywczą. Środek skali z literą C i żółtym kolorem to produkty, które nas nie zabiją, ale powinniśmy spożywać je jak najrzadziej. Im bliżej prawej strony skali, litery E i koloru czerwonego, tym bardziej powinniśmy ostrożnie kupować takie produkty i spożywać je tylko w niewielkich ilościach.

Dlaczego skala Nutri-Score jest ważna?

Producenci mają obowiązek zamieszczać na opakowaniu swojego produktu pełną informację o jego składzie. I robią to. Jednak jest to trudne do przeanalizowania w trakcie zakupów w sklepie, a używane w opisie nazewnictwo oraz fachowe określenia często sprawiają, że konsument nie ma pojęcia, co tak naprawdę kupuje.

Rośnie świadomość i coraz częściej deklarujemy chęć zdrowego życia i odżywiania się. Niektóre badania wskazują, że jest mnóstwo osób, które bardzo chętnie przestawią się na zdrową dietę, ale idąc do sklepu, nie wiedzą, jakie produkty wybrać. Dlatego właśnie istnienie takiej prostej i czytelnej skali ma sens.

Wprowadzenie skali Nutri-Score napotykało i wciąż napotyka opory. Przeciwstawiają się jej federacje producentów żywności. Najbardziej krytykowana jest ona w Hiszpanii oraz Grecji, ale opory powoli są przełamywane. Niechęć bierze się z faktu, że produkty są weryfikowane na etapie, zanim dotrą do konsumenta. Już na półce widać różnice w jakości często pozornie podobnych produktów, a to przekłada się na sprzedaż. Wymusza to na producentach zmiany w filozofii wytwarzania, poszukiwania nowych surowców, dostawców, a często także ponoszenia wyższych kosztów.

W Polsce oznaczenia tego typu znajdziemy na produktach Danone oraz wyprodukowanych przez sieci handlowe Auchan, Carrefour, Aldi, Żabka i Kaufland. Wielkie sieci handlowe deklarują, że do końca 2022 roku wszystkie dostępne u nich produkty spożywcze zostaną objęte tą skalą.