Wiele osób podchodzi zadaniowo do siebie samych, a dietę traktuje jak narzędzie: jeśli trafię na właściwy zestaw składników, to uzyskam zdrowie i dobre samopoczucie. Czy tak to działa? Może nie tego powinniśmy oczekiwać od diety?

Dr Krystyna Pogoń: Dobrostanu nie da się opisać prostymi liczbami. W USA był prowadzony kiedyś taki projekt, by żywność rozłożyć na czynniki pierwsze, czyli składniki odżywcze, następnie dobrać je do potrzeb konkretnego człowieka, co powinno przynieść określony, gwarantowany efekt. Jednak naszego zdrowia i samopoczucia nie da się sprowadzić do 20, 30 czy nawet 50 składników, które w określonym układzie zawsze dają ten sam rezultat. Żywienie człowieka oraz zależności pomiędzy składnikami odżywczymi i reakcją naszego organizmu na nie to wieloaspektowy układ. I przynajmniej dla mnie osobiście: bardzo ciekawy i fascynujący.

Czyli nie ma diety cud.

– Żywienie jest złożonym procesem, a nasza wiedza o nim ciągle nie jest doskonała, mimo że z roku na rok mamy coraz więcej badań w tym zakresie. Jednak ze wszystkich dotychczasowych doświadczeń można wnosić, że najlepsza jest dla nas dieta zróżnicowana, bazująca na szerokiej gamie źródeł składników odżywczych. To kłóci się z instrumentalnym podejściem do diety, które jest częstą cechą współczesnego konsumenta wynikającą z wyzwań, jakie niesie szybkie tempo naszego życia. Niestety, nie ma diety cud oraz drogi na skróty do zdrowia.

Ale jednak to, czym się żywimy, ma duży wpływ na nasz organizm. Czyli dobrze dobrana dieta może sporo zmienić.

– Wpływ diety na nasz organizm jest ogromny. Musimy jednak zdawać sobie sprawę z tego, że osiągnięcie założonego celu poprzez odpowiednie żywienie jest procesem rozciągniętym w czasie. Szczególnie, że dążąc do tego celu, powinniśmy dbać nie tylko o „tu i teraz", ale pamiętać o tym, że wszystkie nasze działania i decyzje żywieniowe mają wpływ na to, jakim zdrowiem będziemy się cieszyć w przyszłości. Podam przykład: żeby zobaczyć, jak zmiana sposobu odżywiania przyczynia się do obniżenia poziomu cholesterolu, potrzebujemy kilkunastu tygodni. Tymczasem ludzie zwykle nie chcą aż tyle czekać. Chcą szybkich efektów, a gdy ich nie widzą, pojawia się rozczarowanie. 

Właśnie ze względu na to, że na prozdrowotne efekty prawidłowo dobranej diety trzeba chwilę poczekać, klienci trafiający do dietetyka potrzebują odpowiedzi na pytanie: dlaczego określona dieta będzie dla nich odpowiednia i skuteczna. Mają pytania i obawy, oczekują szczegółowych informacji, bo często już się zawiedli. I ja doskonale to rozumiem. Inna sprawa, że nawet najlepiej opracowaną dietę trzeba wspierać też innymi zdrowymi nawykami. Jeśli nie zadbamy o aktywność fizyczną, o odpowiedni styl życia zapewniający wypoczynek i regenerację, to dieta sama w sobie nie wystarczy.

Oferta cateringów dietetycznych jest dziś bardzo rozbudowana. Jak się w niej orientować?

– Dieta diecie nierówna, nawet jeżeli na pierwszy rzut oka wiele diet dostępnych na rynku wydaje się do siebie podobnych. Gdy zagłębimy się w detale, jakościowo zauważymy duże rozbieżności. Przy wybieraniu diety pudełkowej nie należy patrzeć tylko i wyłącznie na deklarowaną kaloryczność, ale też sprawdzić, czy firmy zwracają uwagę na zawartość makro oraz mikroskładników. Które cateringi wybierać? W dużym uproszczeniu: te, które deklarują skład na opakowaniu i są gotowe udzielić szczegółowych odpowiedzi na wnikliwe pytania klientów. To nie jedyny aspekt decydujący o jakości, ale to pierwsza rzecz, na którą warto zwrócić uwagę.

W którą stronę pójdzie catering dietetyczny w przyszłości?

– Jestem przekonana, że znacząco rozwinie się branża diet opartych na składnikach roślinnych. Zbilansowanie diety wegańskiej tak, aby dostarczała wszystkich niezbędnych składników, wymaga dodatkowej wiedzy i szczególnej uwagi, ale to jest nasza przyszłość. Diety roślinne - albo przynajmniej flexitarianizm - to przyszłość nie tylko branży cateringowej, ale ludzi na całym świecie. Wynika to zarówno z aspektów prozdrowotnych takiego modelu żywienia, jak i tych związanych z oddziaływaniem naszego odżywiania na środowisko. O ile jeszcze kilka lat temu argumentów za spożywaniem mięsa było tyle samo co za jego wykluczeniem, dziś wiemy na pewno, że ludzie ograniczający mięso cieszą się lepszym zdrowiem i dłuższym życiem. To zresztą znajduje odzwierciedlenie w rekomendacjach żywieniowych FAO/WHO. Catering dietetyczny może odegrać bardzo dużą rolę w popularyzacji takiego modelu żywienia, ponieważ pozwala na korzystanie z wysokiej jakości wegańskich posiłków również osobom, które wcześniej nie odżywiały się w ten sposób, nie mają żadnej wiedzy o bilansowaniu diet roślinnych ani o typowo roślinnej kuchni.