Castagnaccio jest przykładem kuchni biedaków (cucina povera). Pierwotnie składał się tylko z mąki kasztanowej (w Toskanii dostępnej powszechnie i w przeszłości stosowanej zamiast mąki pszennej), wody i oliwy. Z czasem receptura na placek ewoluowała i zaczęto do niego dodawać bakalie (najczęściej rodzynki i piniole) oraz obowiązkowo rozmaryn. 

Mąka kasztanowa powszechnie używana w Toskanii
Mąka kasztanowa powszechnie używana w ToskaniiFot. Andrzej Krasowski, stylizacja Junona Lamcha-Grynberg

Mąka kasztanowa nadaje plackowi charakterystyczny, słodkawy posmak (sam placek nie zawiera cukru), a dodatki, w postaci używanych zwykle podpieczonych rodzynek – które w pierwszym przepisie zastąpione zostały mniej słodkimi suszonymi wiśniami – i chrupiących pinioli (lub orzeszków cedrowych), stanowią doskonałe dopełnienie całości.
W tym przepisie mąka kasztanowa jest niezbędna. Bez tej mąki nie będziemy mieć do czynienia z castagnaccio, a jedynie z plackiem z mąki, wody i oliwy.

Toskański placek castagnaccio I

Toskański placek castagnaccio
Toskański placek castagnaccioMałgorzata Joanna Napiórkowska-Kubicka

Dla  6-8 osób
Przygotowanie: 50 minut

Toskański placek castagnaccio I – składniki:

  • 350 g mąki kasztanowej
  • ok. 550 ml ciepłej wody
  • 50 g pinioli (lub orzeszków cedrowych)
  • 50 g suszonych wiśni lub ciemnych rodzynek
  • 90 g orzechów włoskich
  • 90 g pistacji niesolonych
  • spora gałązka świeżego rozmarynu
  • 6 łyżek oliwy extra vergine

Toskański placek castagnaccio I – przygotowanie:

1. Rozgrzewamy piekarnik do temperatury 200 stopni.

2. Wiśnie, piniole (lub orzeszki cedrowe) i 1/3 pistacji przekładamy do miseczki. Zalewamy ciepłą wodą i odstawiamy.

3. W dużej misce mieszamy przesianą przez sito mąkę kasztanową i wodę. Mąkę i wodę dodajemy stopniowo. Gotowe ciasto powinno być dość gęste, ale jednocześnie powinno raczej swobodnie spływać z łyżki.

4. Do ciasta dodajemy sześć łyżek oliwy i dokładnie mieszamy. Kruszymy grubo w dłoniach orzechy włoskie i dodajemy do ciasta wraz z resztą pistacji.

5. Natłuszczamy oliwą formę do pieczenia (używam formy do tarty o średnicy 29 cm) i przelewamy do niej ciasto.

6. Wierzch ciasta posypujemy odsączonymi z wody wiśniami, piniolami (lub orzeszkami cedrowymi) i pistacjami. Zanurzamy w wodzie gałązkę rozmarynu, odrywamy igiełki i posypujemy nimi wierzch castagnaccio. Całość skrapiamy oliwą.

7. Wstawiamy do piekarnika na 25-30 minut. Obserwujemy ciasto – będzie gotowe, gdy jego powierzchnia popęka jak pustynia. Niepopękane castagnaccio to niedopieczony placek.

Przepis: Szymon Kubicki (facetikuchnia.com.pl)

Prosty toskański placek castagnaccio II

Prosty toskański placek castagnaccio
Prosty toskański placek castagnaccioFot. Andrzej Krasowski, stylizacja Junona Lamcha-Grynberg

Dla 8 osób
Przygotowanie: 30 minut

Prosty toskański placek castagnaccio II – składniki

  • garść orzeszków piniowych
  • 200 g orzechów włoskich
  • garść rodzynek
  • 250 g mąki kasztanowej
  • ok. 400 ml ciepłej wody
  • 100 ml oliwy
  • łyżka igiełek rozmarynu

Prosty toskański placek castagnaccio –- przygotowanie:

1. Rodzynki, orzechy włoskie i piniowe moczymy 10 minut w ciepłej wodzie, odsączamy.

2. Rozgrzewamy piekarnik do 200 st.

3. Mąkę przesiewamy do miski i mieszamy ją z wodą, otrzymamy ciasto płynne jak śmietana.

4. Okrągłą formę na tartę natłuszczamy oliwą. Wlewamy ciasto. Wkładamy orzechy i rodzynki, posypujemy rozmarynem. Polewamy resztą oliwy.

5. Wstawiamy do rozgrzanego piekarnika na dolną półkę i pieczemy 30 minut. Studzimy i podajemy.

Przepis: Ewa Wagner