Czy Boże Narodzenie uda się bez pieczonego schabu i nadziewanej gęsi? Jasne, że tak! Przepisy specjalnie dla KUCHNI przygotowała Marta Dymek - autorka bloga Jadłonomia.

Jabłka faszerowane soczewicą

Składniki

• 2 liście laurowe
• 1 kawałek cynamonu
• 4 ziarna pieprzu
• 4 ziarna ziela angielskiego
• 2 jagody jałowca
• 180 g brązowej soczewicy
• 6 jabłek
• 60 ml soku z cytryny
• sól, czarny pieprz
• 1/2 łyżeczki majeranku
• po 1/4 łyżeczki tymianku i cząbru
• 1/4 łyżeczki mielonej kolendry
• olej

Sposób przygotowania

Liście laurowe, cynamon, pieprz, ziele angielskie oraz jałowiec układamy na kawałku płótna lub gazy, zawiązujemy sznurkiem u góry, tworząc paczuszkę, którą wkładamy do garnka razem z soczewicą. Zalewamy litrem wody i gotujemy na małym ogniu pod przykryciem przez 30-45 minut, aż soczewica będzie miękka. W tym czasie wydrążamy jabłka, usuwając gniazda nasienne, ale zostawiając czapeczkę z ogonkiem. Każde jabłko skrapiamy w środku sokiem z cytryny.

Piekarnik rozgrzewamy do 175°C. Miękką soczewicę odcedzamy, usuwamy paczuszkę z przyprawami.

Soczewicę doprawiamy do smaku solą, pieprzem i ziołami. Mieszamy, faszerujemy wydrążone jabłka, każde nakrywamy czapeczką, skrapiamy olejem i kładziemy na blasze do pieczenia.

Kiedy wszystkie jabłka będą już napełnione soczewicą, wsuwamy je do piekarnika i pieczemy 20-25 minut, aż będą bardzo miękkie. Podajemy na przystawkę lub jako danie główne z ulubionymi dodatkami.

Składniki

• 340 g białej fasoli, namoczonej przez noc
• 2 cebule
• 1 jabłko
• kilka łyżek oleju
• 4 liście laurowe
• 4 ziarna ziela angielskiego
• 2 jagody jałowca
• 220 g orzechów włoskich, zmielonych w młynku lub blenderze
• 110 g płatków owsianych, zmielonych w młynku lub blenderze
• 200 ml oleju
• 3-4 łyżki dobrego sosu sojowego
• 2 łyżeczki tymianku
• 1 łyżeczka cząbru
• 1/2 łyżeczki zmielonych ziaren kolendry
• 1/2 łyżeczki majeranku
• 1/2 łyżeczki posiekanej natki pietruszki
• 1/2 łyżeczki posiekanego lubczyku
• 2 łyżeczki musztardy
• sól, czarny pieprz

Oraz:

• olej do przygotowania formy i posmarowania jabłek
• bułka tarta lub zmielone płatki owsiane
• kawałki suszonych jabłek do dekoracji

Sposób przygotowania

Namoczoną fasolę odcedzamy, zalewamy świeżą wodą i gotujemy (bez soli) do miękkości (30-45 minut). W tym czasie kroimy cebule w piórka, a jabłko w kostkę. Na patelni rozgrzewamy olej, dodajemy cebulę z jabłkami oraz liście laurowe, ziele angielskie i jałowiec. Gdy cebula się zeszkli, zdejmujemy z ognia i usuwamy przyprawy.

Piekarnik rozgrzewamy do 175°C. Ugotowaną fasolę odcedzamy, wkładamy do dużej miski i miksujemy ręcznym blenderem. Dodajemy podsmażoną cebulę z jabłkami oraz wszystkie pozostałe składniki, miksujemy dalej tak długo, aż powstanie gęsta, gładka pasta. Doprawiamy do smaku solą i czarnym pieprzem.

Masę fasolowo-orzechową przekładamy do dużego naczynia posmarowanego olejem i obsypanego bułką tartą lub zmielonymi płatkami owsianymi. Wciskamy w nią kawałki suszonych jabłek, lekko smarujemy je olejem. Wsuwamy naczynie do piekarnika, pieczemy 45-60 minut - jeśli jabłka się zaczną przypalać, przykrywamy pieczeń kawałkiem folii aluminiowej. Gorącą pieczeń odstawiamy na chwilę, aby nieco przestygła, a potem kroimy na porcje i podajemy z ulubionym sosem lub żurawiną. Najlepiej kroi się przygotowana dzień wcześniej i odgrzana nazajutrz.

Składniki:

Ciasto:
2 i 1/4 szklanki mąki pszennej
1/2 szklanki oleju roślinnego
1/3 szklanki gorącej wody
10 g suszonych drożdży
sól

Farsz:
1 duża cebula
olej roślinny
1 łyżeczka cukru trzcinowego
sól
6 ziaren pieprzu
4 ziarna ziela angielskiego
4 liście laurowe
2 ziarna jałowca
2 goździki
1 szklanka brązowej soczewicy
1 łyżeczka majeranku
1/2 łyżeczki tymianku
1/4 łyżeczki cząbru
1/4 szklanki żurawiny
czarny pieprz

Oraz:
mleko roślinne lub olej roślinny do posmarowania
mały kwadratowy kawałek płótna lub gazy
sznurek

Sposób przygotowania:

Wszystkie składniki umieszczamy w dużej misce i wyrabiamy ręcznie lub hakiem do ciasta drożdżowego (można też wyrobić ciasto w maszynie do wypieku chleba). Wyrabiamy ciasto do czasu, aż stanie się gładkie i nie będzie się kleić (w razie potrzeby dodajemy jeszcze kilka łyżek gorącej wody). Następnie przykrywamy je ściereczką i odstawiamy na godzinę, aby odpoczęło (choć nie wyrośnie), a my mamy czas na przygotowanie farszu. Cebulę kroimy w kostkę. Rozgrzewamy na patelni olej, dodajemy cebulę oraz cukier i podsmażamy na małym ogniu 5-8 minut, aż cebula się zezłoci i będzie miękka. W dużym garnku gotujemy wodę z solą. Pieprz, ziele angielskie, liść laurowy, jałowiec oraz goździki wkładamy do gazy i związujemy sznureczkiem w sakiewkę. Do garnka z wodą dodajemy soczewicę, sakiewkę z przyprawami oraz suszone zioła. Gotujemy 20-25 minut, aż soczewica będzie miękka, następnie odcedzamy ją, a sakiewkę z przyprawami wyławiamy. Ugotowaną soczewicę przesypujemy do dużej miski i delikatnie blendujemy lub rozgniatamy praską do ziemniaków, tak aby niektóre ziarna pozostały w całości. Dodajemy podsmażoną cebulę, żurawinę i dokładnie mieszamy. Doprawiamy solą oraz pieprzem i odstawiamy do ostudzenia. W tym czasie przygotowujemy stanowisko do lepienia pierogów oraz rozgrzewamy piekarnik do 180 stopni C. Ciasto rozwałkowujemy i szklanką wycinamy kółka. Na każdym układamy łyżkę ostudzonego nadzienia. Czynność tę powtarzamy, aż do skończenia nadzienia. Zlepiamy pierogi i układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.Smarujemy je mlekiem i pieczemy 15-18 minut. Podajemy gorące na obiad lub zimne jako karnawałową przekąskę na imprezę.

Składniki:

2 duże pory - tylko biała część
2 plastry cytryny
sól

Sos migdałowy:
1 szklanka ugotowanej kaszy jaglanej
2 łyżki płatków drożdżowych
1 łyżeczka listków świeżego tymianku
1/2 łyżeczki skórki otartej z cytryny
1/4 łyżeczki chilli
1/2-2/3 szklanki mleka migdałowego
spora szczypta świeżo startej gałki muszkatołowej
po szczypcie soli i pieprzu

Oraz:
kilka gałązek świeżego tymianku
oliwa do skropienia
prażone płatki migdałowe

Sposób przygotowania:

Pory kroimy na równe kawałki (mniej więcej 5 cm). Zagotowujemy 1 litr wody z plastrami cytryny, solimy ją, wkładamy pory. Gotujemy 10-12 minut pod przykryciem - aż pory będą całkiem miękkie i wiotkie. W tym czasie robimy sos migdałowy: wszystkie składniki (oprócz mleka i przypraw) miksujemy ręcznym blenderem na gęstą, grudkowatą pastę. Stopniowo dolewamy mleko, kończymy miksowanie, gdy sos będzie gęsty i gładki. Doprawiamy do smaku, odstawiamy. Piekarnik rozgrzewamy do 180 st. C. Odcedzamy pory. Na dno żaroodpornego naczynia wlewamy kilka łyżek sosu, kładziemy pory, polewamy resztą sosu. Dekorujemy gałązkami tymianku, zapiekamy 18-20 minut - na rumiano. Gorącą zapiekankę skrapiamy kilkoma kroplami oliwy i posypujemy prażonymi płatkami migdałowymi.

RADY:

* Dobrej jakości blender kielichowy jest niezbędny, jeśli zamierzasz często robić mleko roślinne. Przed zakupem sprawdź, jaką moc ma jego silnik - im wyższa, tym sprawniej i szybciej zrobisz mleko.

* Jeśli zamierzasz przygotować mleko do słodkiej owsianki lub ciasta, możesz od razu aromatyzować je ulubionymi przyprawami: wlej np. do kielicha blendera łyżeczkę syropu klonowego, kilka kropli ekstraktu waniliowego albo wsyp szczyptę cynamonu. Mleko do wytrawnych potraw możesz podkręcić odrobiną szafranu lub białym pieprzem.

* Nie wyrzucaj pulpy pozostałej po zrobieniu mleka - możesz dodać ją do wegańskich pasztetów lub burgerów. Podam ci też przepis na szybki roślinny twarożek. Do pulpy wlej kilka łyżeczek gotowego mleka, dodaj kilka kropli soku z cytryny oraz np. syrop z agawy i cynamon lub (to w wersji wytrawnej) posiekaną natkę pietruszki, sól oraz biały pieprz. Z jednej porcji migdałów otrzymasz wtedy i mleko, i twarożek do kanapek! Pory w migdałowym sosie.

Składniki:

200 g skorzonery
300 g ziemniaków
1 jabłko (50 g)
1 łyżeczka musztardy
szczypta gałki
sól
biały pieprz
1/4-1/3 szklanki mleka roślinnego (migdałowego lub ryżowego)
2 łyżki oleju lnianego
kilka gałązek koperku

Sposób przygotowania:

W garnku zagotowujemy osoloną wodę. Obieramy skorzonerę, ziemniaki i jabłko (skórkę jabłka pozostawiamy), kroimy na mniejsze kawałki. Wkładamy do gotującej się wody wraz ze skórką jabłka. Gotujemy do miękkości, czyli około 20 minut. Odcedzamy, usuwamy skórkę jabłka. Dodajemy musztardę, gałkę, sól oraz pieprz i wszystko przeciskamy przez praskę doziemniaków lub rozgniatamy tłuczkiem na gładkie purée, stopniowo dodając mleko roślinne. Gorące purée przekładamy na talerze, polewamy olejem lnianym i dekorujemy koperkiem.

Składniki:

125 ml aquafaby (trochę mniej niż jest zwykle w jednej puszce ciecierzycy)
łyżka płatków drożdżowych
2 łyżeczki octu lub soku z cytryny
3/4 łyżeczki musztardy
pół łyżeczki soli
1/4 łyżeczki syropu z agawy lub dowolnego innego słodzika
270-430 ml oleju roślinnego
dowolne dodatki smakowe: pieczony czosnek; rzeżucha; koperek lub chrzan

Sposób przygotowania:

Wszystkie składniki oprócz oleju umieszczamy w wysokim naczyniu blendera i miksujemy 2-3 minuty na najwyższych obrotach, aż porządnie się spienią. Następnie powoli, cienkim strumieniem wlewamy olej. Gotowy majonez przekładamy do słoika i dodajemy do świątecznych sałatek oraz innych potraw. Przechowujemy w lodówce do 10 dni.

Składniki:

1 cebula
kilka łyżek oleju do smażenia
2 liście laurowe
2 ziarna ziela angielskiego
2 goździki
2 szklanki ugotowanej soczewicy (brązowej lub zielonej)
1 szklanka ugotowanej kaszy jaglanej
100 ml oleju roślinnego
2 łyżki sosu sojowego
1 łyżeczka mielonego kuminu
1/2 łyżeczki majeranku
2 łyżeczki imbiru w proszku
1/4 gałki muszkatołowej
sól i czarny pieprz
1/2 szklanki suszonych moreli

Sposób przygotowania:

Cebulę kroimy w kostkę. Na patelni rozgrzewamy olej i dodajemy cebulę razem z liśćmi laurowymi, zielem angielskim i goździkami. Smażymy na niedużym ogniu do czasu, aż cebula się zeszkli. Wtedy wyjmujemy przyprawy i wyrzucamy je. Cebulę dodajemy do ugotowanej soczewicy razem z kaszą jaglaną, olejem, sosem sojowym, szczyptą soli i resztą przypraw. Miksujemy za pomocą ręcznego blendera na gładko, doprawiamy do smaku. Piekarnik rozgrzewamy do 180°C. Foremkę smarujemy olejem lub wykładamy papierem do pieczenia i wlewamy do niej 2/3 masy pasztetowej. Delikatnie wciskamy w masę morele, układając je w poprzek i uważając, żeby nie było między nimi za dużych przerw. Wylewamy resztę masy. Pasztet pieczemy 40-45 minut. Studzimy przez całą noc w foremce. Rano obkrawamy pasztet i wyjmujemy go z formy. Kroimy bardzo ostrym nożem - chodzi o to, aby morele zostały przecięte równiutko.

RADY:

1. Bezmięsne pasztety można przygotować ze wszystkich warzyw strączkowych. Groch, soczewica, fasola, a nawet bób świetnie nadają się do zmielenia na pasztetową masę. Jeśli nie macie pod ręką strączków wspomnianych w przepisie, możecie śmiało podmienić je na te, które znajdziecie w kuchennych szafkach.

2. Do jarskich pasztetów możecie dodać też różne warzywa, które macie w lodówce - to także dobry sposób na wykorzystanie wygotowanych warzyw z rosołu!

3. Co skleja wegański pasztet? Niezastąpiona jest nasza polska kasza jaglana! Łączy pasztet w spójną całość oraz dodatkowo dodaje mu niezwykłej kremowości i delikatności.

Składniki:

6 cienkich porów przyciętych do długości keksówki
2 łyżki oleju do smażenia
1.5 l bulionu warzywnego
5 gałązek tymianku
skórka otarta z 1/2 cytryny
sól i czarny pieprz
szczypta świeżo startej gałki muszkatołowej
szczypta chilli
1 łyżeczka agaru

Sposób przygotowania:

Pory dokładnie myjemy i osuszamy. Podsmażamy (w całości) w dużym garnku na oleju - około 5 minut, cały czas odwracając, aby przyrumieniły się równomiernie. Następnie wlewamy bulion, dodajemy tymianek i skórkę z cytryny, gotujemy 20-30 minut pod przykryciem (do czasu aż pory będą zupełnie miękkie). Pory wyjmujemy, a bulion cedzimy, odmierzamy pół litra (resztę można zużyć na przykład do przygotowania zupy) i doprawiamy do smaku solą, pieprzem, chilli i gałką. Wlewamy do garnka, mieszamy z agarem i ponownie zagotowujemy. Zdejmujemy z ognia. Na dno keksówki wylewamy kilka łyżek bulionu, układamy jedną warstwę porów i porządnie je dociskamy. Polewamy kolejnymi kilkoma łyżkami bulionu, tak aby pokrył pory cienką warstwą. Układamy kolejną warstwę porów, porządnie dociskając, i znowu polewamy bulionem - nie trzeba wcale wykorzystać całego bulionu! Na koniec przykrywamy folią, dociskamy i wstawiamy na noc do lodówki. Rano zdejmujemy folię, okrawamy terrinę, odwracamy formę dnem do góry i wyjmujemy na talerz. Kroimy ostrym nożem. Podajemy z chrzanem.

Składniki:

1 por
1 łodyga selera naciowego
1 kalarepa
olej do smażenia
2 liście laurowe
1 ziarno ziela angielskie
4 ziarna czarnego pieprzu
kawałek (2 cm) świeżego imbiru
2 szklanki mrożonego groszku
1 l bulionu warzywnego
2 łyżki sosu sojowego
1 łyżka posiekanego szczypiorku
1 łyżka posiekanej mięty
1 łyżka posiekanej natki pietruszki
gałązka świeżego lubczyku
sól i czarny pieprz
1/4 łyżeczki agaru

Sposób przygotowania:

Pora kroimy w talarki, selera i kalarepę w drobną kostkę. Na dnie dużego garnka rozgrzewamy kilka łyżek oleju, dodajemy pokrojone warzywa razem z liśćmi laurowymi, zielem angielskim, pieprzem i startym na tarce imbirem. Dusimy na małym ogniu przez 10 minut lub do czasu, aż por będzie miękki. W tym czasie w małym rondelku zagotowujemy osoloną wodę i wrzucamy do niej mrożony groszek. Gotujemy 5 minut do miękkości. Odcedzamy, przelewamy zimną wodą i wkładamy do miski z kostkami lodu: dzięki temu groszek zachowa swój piękny, zielony kolor. Do podduszonych warzyw wlewamy bulion wraz z sosem sojowym, dodajemy świeże zioła, doprawiamy do smaku solą oraz czarnym pieprzem. Kiedy zacznie wrzeć, dodajemy groszek, agar i intensywnie mieszamy trzepaczką. Czekamy, aż ponownie się zagotuje, i zdejmujemy z ognia. Chwilę studzimy i rozlewamy do foremek na galaretki - można użyć filiżanek, szklanek lub plastikowych kubeczków. Schładzamy przez całą noc w lodówce, podajemy skropione sokiem z cytryny.

Składniki:

300 g skorzonery
1-2 łyżki oleju
6 suszonych śliwek
garść posiekanych; uprażonych na suchej patelni orzechów laskowych
Dressing:
4 łyżki oleju z pestek winogron
2 łyżeczki ciemnej pasty miso
2 łyżeczki syropu klonowego
1 łyżeczka octu ryżowego
kawałek (1 cm) obranego i posiekanego świeżego korzenia imbiru

Sposób przygotowania:

Piekarnik rozgrzewamy do 180 st. C. Skorzonery obieramy, kroimy na pół, delikatnie smarujemy olejem i układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Pieczemy 20-25 minut. W tym czasie robimy dressing, miksując wszystkie składniki w blenderze. Upieczone warzywa układamy na dużym talerzu, polewamy dressingiem i posypujemy pokrojonymi śliwkami oraz orzechami.

Składniki:

120 g płatków migdałowych
60 ml soku z cytryny
60 ml mleka roślinnego
2 łyżki płatków drożdżowych
sól i czarny pieprz
1 burak ćwikłowy
1 łyżka oliwy
1 łyżeczka zaataru

Sposób przygotowania:

Migdały namaczamy przez noc w gorącej wodzie, odcedzamy, miksujemy w blenderze z sokiem z cytryny, mlekiem roślinnym i płatkami drożdżowymi, aż powstanie 'ricotta' - lekko grudkowaty, gęsty twarożek. Solimy, pieprzymy, wstawiamy do lodówki. Piekarnik rozgrzewamy do 200 st. C. Wyszorowanego i osuszonego buraka zawijamy w folię aluminiową, pieczemy 40-60 minut. Rozwijamy, studzimy i kroimy buraka w grubą kostkę. 'Ricottę' rozsmarowujemy w miseczce, obsypujemy kawałkami buraka i oprószamy solą, skrapiamy oliwą i posypujemy zaatarem. Podajemy na przystawkę - np. ze świeżymi warzywami i dobrym pieczywem.

Spód:

• 100 g ciastek bezglutenowych
• 2 łyżki masła orzechowego

Masa:

• 2 kostki tofu (360 g)
• 125 ml ugotowanej kaszy jaglanej
• 4 łyżki pasty tahini
• 150-170 g cukru pudru, syropu z agawy lub innej substancji słodzącej
• 2 łyżki mąki ziemniaczanej
• 80 ml soku z cytryny
• 1/2 łyżeczki cynamonu
• skórka otarta z 1 pomarańczy
• 310 ml mleka roślinnego

Polewa:

• 50 g gorzkiej czekolady
• 2 łyżki cukru pudru, syropu z agawy lub innej substancji słodzącej
• 125 ml mleka kokosowego
• 1 łyżeczka skórki pomarańczowej

Oraz:

• garść sezamu

Sposób przygotowania

Robimy spód: ciastka i masło wkładamy do  malaksera i miksujemy niezbyt drobno - powinny pozostać dość grube okruchy.
Tortownicę o średnicy 18-20 cm wykładamy papierem do pieczenia, równomiernie rozsypujemy na jej dnie mieszaninę ciastek i masła orzechowego, dociskamy palcami. Wstawiamy do lodówki.

Robimy masę: wszystkie jej składniki (poza mlekiem) miksujemy ręcznym blenderem do uzyskania jednolitej konsystencji.
Powoli, małymi porcjami, wlewamy do masy mleko, nie przerywając miksowania. Gotowa masa musi być aksamitna i gładka, bez grudek tofu. Piekarnik rozgrzewamy do 180°C. Masę wylewamy na schłodzony spód z ciastek i wyrównujemy powierzchnię. Wsuwamy do piekarnika, pieczemy 15 minut. Następnie zmniejszamy temperaturę do 120°C i pieczemy kolejne 45 minut.
Wyłączamy piekarnik, ale pozostawiamy ciasto w środku jeszcze na 15 minut.
Potem delikatnie wyjmujemy tofurnik na blat i studzimy go 2-3 godziny (co najmniej).

Robimy polewę: w niedużym rondelku podgrzewamy wszystkie jej składniki, co jakiś czas mieszając trzepaczką. Kiedy czekolada się roztopi, jeszcze raz bardzo dokładnie mieszamy. Odstawiamy na 30 minut do wystygnięcia.
Tofurnik wyjmujemy z formy i oblewamy ostudzoną polewą. Posypujemy sezamem i wstawiamy do lodówki.

Składniki:

Suche składniki:
1 szklanka mąki pszennej
1/4 szklanki kakao
3/4 szklanki cukru
1 płaska łyżeczka sody
1/2 łyżeczki soli

Mokre składniki:
2 łyżki zmielonego siemienia lnianego
1/3 szklanki letniej wody
1 tabliczka gorzkiej czekolady (drobno posiekanej)
1 łyżeczka kawy rozpuszczalnej
1/4 szklanki wrzątku
3/4 szklanki mleka roślinnego
1/4 szklanki oleju
1 łyżka octu jabłkowego

Oraz:
garść mrożonych wiśni
wegański twarożek

Sposób przygotowania:

W dużej misce dokładnie mieszamy wszystkie suche składniki. W szklance łączymy siemię lniane z letnią wodą i odstawiamy na bok. W drugiej misce kruszymy czekoladę, dodajemy kawę rozpuszczalną i wlewamy wrzątek. Szybko mieszamy, aż do momentu rozpuszczenia się czekolady. Wtedy dodajemy odstawione na bok siemię lniane, mleko, olej oraz ocet i bardzo dokładnie mieszamy. Do suchych składników dodajemy mokre i mieszamy na gładkie ciasto. Przekładamy do blaszki wyłożonej papierem do pieczenia, na wierzchu kładziemy kilka mrożonych wiśni, następnie nakładamy kleksy wegańskiego twarożku i za pomocą wykałaczki rozprowadzamy twarożek po powierzchni ciasta. Wkładamy blaszkę do piekarnika nagrzanego do temperatury 180 stopni Celsjusza i pieczemy 25-30 minut.