Przysmaki z makiem

Magazyn Kuchnia
Jeśli wierzyć tradycji, wigilijny mak przynosi domowi dostatek i spokój na cały rok. Darzy ludzi urodą, powodzeniem i spokojnym snem, jest bowiem pokarmem wspólnym dla mieszkańców ziemi i nieba. Oby wam się dzięki makowym smakołykom darzyło, i obyście mieli szczęścia, zdrowia i pieniędzy jak maku!
Fot. Andrzej Gałązka Fot. Andrzej Gałązka

Łamańce z makiem

Składniki

  • 25 dag maku
  • 10 dag bakalii (rodzynki, migdały, orzechy włoskie, kandyzowana skórka pomarańczy)
  • 2-3 łyżki miodu
  • likier migdałowy Amaretto

 

Ciasto:

  • 20 dag masła
  • 15 dag mąki
  • 1 żółtko (ugotowane na twardo)
  • 6-7 dag cukru pudru

 

Sposób przygotowania

Mak zalewamy wodą i odstawiamy na całą noc, następnie gotujemy na małym ogniu przez godzinę. Odcedzamy na sicie, przepuszczamy przez maszynkę 2 lub 3 razy (jest specjalne sitko do maku). Mak doprawiamy miodem, bakaliami, skrapiamy likierem Amaretto. Zagniatamy kruche ciasto z podanych składników, wkładamy na godzinę do lodówki. Rozwałkowujemy, wycinamy ciastka o dowolnych kształtach. Pieczemy 15 minut w temp. 180 st. Mak układamy na półmisku, dekorujemy łamańcami, oprószamy cukrem pudrem.

1
Fot. Andrzej Gałązka Fot. Andrzej Gałązka

Rolada makowa z miodem i migdałami

(przepis z książki Marii Disslowej "Jak gotować. Praktyczny podręcznik kucharstwa. Poradnik we wszelkich sprawach odżywiania, zestawiania menu, urządzania przyjęć, dekoracji stołu", Wyd. Polskie R. Wegnera, 1936 r.)

 

Składniki

  • 8 żółtek
  • 12 dag cukru
  • 1 laska wanilii
  • 8 dag suchego maku
  • 4 dag mąki
  • 8 dag nieobranych migdałów
  • 4 białka
  • 1 łyżka masła do posmarowania blachy

 

Nadzienie:

  • 1/2 szklanki miodu
  • 6 dag płatków migdałowych
  • 3 dag pierników

 

Glazura:

  • 2 białka
  • 6 dag cukru
  • 3 dag płatków migdałowych

 

Sposób przygotowania

Ucieramy żółtka z cukrem i ziarenkami wyjętymi z przekrojonej laski wanilii, dodajemy utarty mak, mąkę i migdały (posiekane bardzo drobno wraz z łupinkami). Delikatnie łączymy z pianą z białek. Ciasto rozsmarowujemy na natłuszczonej blasze, pieczemy 10-15 minut w temp. 200 st. (bez termoobiegu).

W rondelku lekko rumienimy miód, smarujemy upieczone ciasto, posypujemy płatkami migdałowymi i startymi na tarce piernikami, zwijamy w roladę, póki ciasto jest gorące. Zawijamy w bawełnianą ściereczkę, pozostawiamy na kilka minut. Ponownie kładziemy na blasze, smarujemy glazurą: sztywną pianą ubitą z białek i cukru, posypujemy migdałami. Wstawiamy roladę do pieca, aby glazura wyschła.

2
Fot. Andrzej Gałązka Fot. Andrzej Gałązka

Pierożki z makiem

(Dla 4 osób)

 

Farsz:

  • 20 dag maku
  • 1/2 litra mleka
  • 5 dag masła
  • 1 łyżka miodu
  • 3 łyżki cukru
  • 1 łyżka rodzynek
  • garść orzechów
  • 1 żółtko

 

Ciasto:

  • 30 dag mąki
  • szczypta soli
  • 1 jajko
  • gorąca woda
  • 1 łyżka masła

 

Sposób przygotowania

Robimy farsz: przebrany i opłukany mak zalewamy wrzącym mlekiem i gotujemy na małym ogniu 30 minut. Przestudzony mak przepuszczamy trzy razy przez maszynkę o drobnym sitku. W rondlu rozpuszczamy masło, dodajemy mak, miód, cukier, rodzynki i drobno posiekane orzechy.

Farsz studzimy i mieszamy z żółtkiem. Robimy ciasto: z mąki wymieszanej z solą usypujemy kopczyk. Robimy w nim dołek i wlewamy roztrzepane jajko. Wyrabiamy elastyczne ciasto, dolewając najpierw gorącą wodę, a na końcu roztopione masło. Przykrywamy ciasto i odstawiamy na 15 min. Potem je cienko rozwałkowujemy, szklanką wycinamy kółka i nakładamy na nie farsz. Sklejamy i zaciskamy brzegi. Pierogi gotujemy w osolonej wodzie, aż wypłyną na powierzchnię. Możemy podawać je od razu po wyjęciu z wody lub odsmażyć na rumiano na świeżym maśle.

3
Fot. Andrzej Gałązka Fot. Andrzej Gałązka

Ciasto makowe z polewą

Składniki

  • 8 jajek
  • 125 g cukru pudru
  • szczypta soli
  • 225 g masła
  • 1 torebka cukru waniliowego
  • 100 g zmielonych orzechów laskowych
  • 25 g tartej bułki
  • szczypta proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka cynamonu
  • 250 g zmielonego maku
  • likier morelowy
  • mąka i masło do formy

 

Sposób przygotowania

Żółtka oddzielamy od białek. Białka ubijamy z połową cukru pudru i szczyptą soli. Masło ucieramy z resztą cukru pudru, cukrem waniliowym i żółtkami. Ciągle ucierając, dodajemy orzechy, tartą bułkę, proszek do pieczenia i cynamon. Łączymy z makiem, wlewając nieco likieru do smaku, na koniec dodajemy pianę z białek, ostrożnie mieszając. Ciastem napełniamy tortownicę nasmarowaną masłem i wysypaną mąką, pieczemy godzinę w piekarniku nagrzanym do 180 st. Dekorujemy gotową polewą z białej czekolady.

4
Fot. Andrzej Galązka Fot. Andrzej Galązka

Makowy deser

(Dla 4 osób)

 

Składniki

  • 50 g rodzynek
  • 20 ml koniaku
  • 200 ml mleka
  • 25 ml miodu
  • 100 g mielonego maku
  • 1 żółtko
  • 150 g twarożku
  • 100 g pokrojonych w plasterki bananów
  • skórka otarta z 1 cytryny
  • 150 ml śmietany kremówki
  • maczek cukrowy do dekoracji

 

Sposób przygotowania

Rodzynki namaczamy w koniaku. Mleko zagotowujemy z miodem, zalewamy mak, odstawiamy na 15 minut. Wstawiamy do lodówki. Żółtko miksujemy z twarożkiem i bananami, dodając trochę skórki cytrynowej do smaku. Ubijamy śmietanę. Łączymy schłodzony mak z masą serową i osączonymi rodzynkami. Na koniec delikatnie mieszamy z bitą śmietaną i przekładamy krem do szklanych pucharków. Dekorujemy maczkiem cukrowym.

5
Więcej na ten temat: boże narodzenie, mak, potrawy wigilijne