Domowe chleby z dodatkami

Magazyn Kuchnia
Kiedy opanujemy podstawowy przepis na dobre pieczywo, zaczyna nam się to pieczenie trochę nudzić. Wtedy przychodzi czas na eksperymenty. Może coś dorzucić dla smaku? Oliwkę? Suszonego pomidora? Zagniatamy ciasto, niecierpliwie czekamy, aż urośnie w piekarniku. Gdy zaczyna pachnieć, już przestępujemy z nogi na nogę. Potem tylko trudno się powstrzymać, żeby takiej bułki czy chlebka nie zjeść od razu, kiedy są jeszcze ciepłe.
Fot. M&K Duklas / duklas.pl Fot. M&K Duklas / duklas.pl

Paluchy pomidorowe

(na 3 paluchy)

Składniki

słoiczek (360 g) suszonych pomidorów w oliwie
900 g mąki pszennej (np. szymanowskiej)
200 g zakwasu pszennego lub żytniego
500 ml wody
20 g soli
20 g świeżych drożdży lub torebka (7 g) suszonych
mąka żytnia i kukurydziana

Sposób przygotowania

Mieszamy wszystkie składniki ciasta (oprócz mąki żytniej i kukurydzianej) z posiekanymi pomidorami i 50 ml oliwy ze słoiczka. Zagniatamy, aby pomidory równo rozłożyły się w cieście. Ciasto spłaszczamy, składamy kilka razy, wkładamy do natłuszczonej miski. Przykrywamy, odstawiamy w ciepłe miejsce, czekamy, aż wyrośnie (1-2 godziny) i podwoi objętość. Jeszcze raz zagniatamy. Dzielimy ciasto na trzy części, a każdą z nich jeszcze raz na trzy części. Formujemy wałki, rozciągamy je na długie paski (o długości naszej blachy do pieczenia), skręcamy ze sobą po trzy. Obtaczamy je w mieszaninie mąki żytniej i kukurydzianej. Układamy paluchy na blasze wyściełanej pergaminem. Czekamy 15-20 minut, aby podrosły, pieczemy 20 minut w 230 st. (wnętrze piekarnika warto spryskać wodą lub wstawić na dno żaroodporną miskę z gorącą wodą). Jeśli pieczywo zrobi się rumiane wcześniej niż po 20 minutach, należy wyjąć jeden chlebek i postukać w niego od spodu: głuchy odgłos to znak, że się upiekł i można wyjąć wszystkie z piekarnika.

1
Fot. M&K Duklas / duklas.pl Fot. M&K Duklas / duklas.pl

Chleb ziemniaczano orzechowy

(na 2 bochenki)

Składniki

  • 500 g ziemniaków
  • 200 ml wody
  • 30 g świeżych drożdży
  • po 200 g orzechów włoskich i laskowych
  • 500 g mąki pszennej (typ 405; extra tortowa)
  • 15 g soli
  • 50 g mielonych nasion kolendry
  • jajko

Sposób przygotowania

Ziemniaki gotujemy w mundurkach, odparowujemy, lekko studzimy i obieramy. W 50 ml ciepłej wody rozpuszczamy drożdże, przykrywamy je, pozostawiamy w ciepłym miejscu i czekamy, aż zaczną pracować. Grubo siekamy orzechy, rumienimy je lekko na suchej rozgrzanej patelni. Mąkę mieszamy w misce z solą, kolendrą i orzechami. Ciepłe ziemniaki rozgniatamy na purée, dodajemy do mąki wraz z jajkiem, drożdżami i resztą wody. Zagniatamy, aby powstało zwięzłe ciasto. Przykrywamy je i odstawiamy na godzinę do wyrośnięcia, potem dzielimy na pół i z każdej części formujemy podłużny bochenek. Oba bochenki układamy na blasze wyściełanej pergaminem, przykrywamy, czekamy jeszcze godzinę, aby ponownie wyrosły. Pieczemy 30 minut w 200 st. (wnętrze piekarnika warto przed włożeniem chlebków spryskać wodą lub wstawić na dno żaroodporną miskę z gorącą wodą).

2
Fot. M&K Duklas / duklas.pl Fot. M&K Duklas / duklas.pl

Chleb rodzynkowy

(na 1 bochenek)

Składniki

  • 750 g mąki pszennej chlebowej
  • łyżeczka soli
  • 50 g cukru
  • 40 g świeżych drożdży
  • 250 ml mleka
  • 3 jajka
  • 100 g masła
  • 150 g rodzynek
  • masło do wysmarowania blachy

Sposób przygotowania

Mąkę przesiewamy do miski, mieszamy z solą. Pośrodku robimy dołek, wkruszamy do niego drożdże i posypujemy je cukrem. Wlewamy pół szklanki ciepłego mleka i dodajemy nieco mąki z brzegów, tak aby powstała papka. Miskę z mąką i rozczynem pakujemy do foliowej torebki, przykrywamy grubym ręcznikiem i czekamy, aż drożdże zaczną pracować - wystarczy 15 minut w ciepłym miejscu. Wlewamy resztę ciepłego mleka, wbijamy jajka, dodajemy przestudzone, stopione masło. Zagniatamy tak długo, aż ciasto przestanie się kleić do rąk. Lepimy kulę, wkładamy do natłuszczonej miski, przykrywamy, stawiamy w ciepłym miejscu i czekamy, aż ciasto podwoi objętość - jakieś 30-40 minut. Dodajemy rodzynki i ostrożnie wgniatamy je w ciasto (można wcześniej obtoczyć je w mące). Formujemy podłużny bochenek, wkładamy go do wysmarowanej masłem keksówki o długości 35 cm. Przykrywamy i czekamy 30-40 minut, aby chlebek wyrósł. Pieczemy 45 minut w 200 st. (na dnie piekarnika ustawiamy żaroodporną miskę z gorącą wodą).

3
Fot. M&K Duklas / duklas.pl Fot. M&K Duklas / duklas.pl

Bułeczki czosnkowe

(na 12 bułek)

Składniki

  • 450 g mąki pszennej chlebowej
  • 2 łyżeczki soli
  • 20 g świeżych drożdży
  • nieco cukru
  • 3 ząbki czosnku
  • 350 ml mleka
  • 2 gałązki tymianku
  • 2 łyżki oleju słonecznikowego lub oliwy
  • jajko
  • żółtko roztrzepane z odrobiną mleka do posmarowania
  • gruba sól do posypania

Sposób przygotowania

Mąkę przesiewamy z solą, pośrodku robimy dołek, wkruszamy drożdże i posypujemy je cukrem. Zagotowujemy mleko z obranym i posiekanym czosnkiem oraz tymiankiem. Studzimy do temperatury pokojowej, wyjmujemy tymianek. Nieco ciepłego mleka wlewamy do drożdży, mieszamy z odrobiną mąki z brzegów. Przykrywamy ściereczką i czekamy, aż rozczyn zacznie pracować. Wtedy wlewamy resztę mleka oraz olej, wbijamy jajko, zagniatamy tak długo, aż ciasto zacznie odchodzić od ręki. Przykrywamy, czekamy 30-50 minut, aż ciasto wyrośnie i podwoi objętość. Dzielimy je na 12 porcji, lepimy bułki, układamy na blasze wyściełanej pergaminem. Smarujemy żółtkiem, posypujemy grubą solą. Gdy bułki trochę podrosną, wkładamy je do piekarnika nagrzanego do 220 st. (na dnie piekarnika warto ustawić żaroodporną miskę z gorącą wodą - dzięki powstającej w piekarniku parze wodnej bułeczki mają piękną skórkę i nie wysychają). Pieczemy 15-20 minut.

4
Fot. M&K Duklas / duklas.pl Fot. M&K Duklas / duklas.pl

Rolady chlebowe z pesto

(na 2 rolady)

Składniki

  • 2 torebki (po 7 g) suszonych drożdży
  • 2 łyżeczki miodu
  • 800 g mąki pszennej chlebowej
  • 4 płaskie łyżeczki soli
  • 500 ml ciepłej wody lub mleka (lub nieco mniej, to zależy, ile płynu zabierze mąka)
  • 100 ml oliwy
  • ząbek czosnku
  • 2 łyżki suszonych ziół prowansalskich
  • po 3 łyżki czerwonego i zielonego pesto (czerwone z suszonych pomidorów, zielone z bazylii)

Sposób przygotowania

Drożdże rozcieramy z miodem, dodajemy mąkę wymieszaną z solą oraz ciepłą wodę lub mleko, zagniatamy. Przykrywamy, odstawiamy ciasto w ciepłe miejsce i czekamy, aż jego objętość się podwoi. Oliwę mieszamy z roztartym czosnkiem i ziołami. Rozgrzewamy piekarnik do 250 st. Ciasto dzielimy na dwie części. Każdą z nich dzielimy jeszcze raz na dwie części - mniejszą (1/3) i większą. Do jednej małej porcji ciasta dodajemy zielone pesto, do drugiej - czerwone. Zagniatamy (oczywiście, każdą część oddzielnie), aby pesto ładnie połączyło się z ciastem. Rozwałkowujemy na kwadratowe placki obie duże porcje ciasta (te bez pesto). Części zabarwione pesto także rozwałkowujemy na kwadraty (powinny mieć takie same wymiary, jak placki bez pesto, dlatego trzeba rozwałkować je cieniej). Każdy placek z pesto układamy na placku jasnym i zwijamy całość w rulon. W ten sposób powstaną dwa rulony - jeden z czerwonym, drugi z zielonym ciastem w środku. Rulony układamy na blasze wyściełanej pergaminem, stroną ze złączeniem ciasta do dołu. Nacinamy płytko na ukos, smarujemy po wierzchu mieszaniną oliwy z czosnkiem i ziołami. Czekamy, aż ciasto wyrośnie (20-30 minut w ciepłym miejscu), a potem pieczemy 20-25 minut (przed włożeniem chlebków wnętrze piekarnika spryskujemy wodą lub wstawiamy na dno miskę z gorącą wodą).

5
Fot. M&K Duklas / duklas.pl Fot. M&K Duklas / duklas.pl

Płaski chlebek z oliwkami

(na 1 bochenek)

 Składniki

  • 500 g mąki pszennej chlebowej
  • 1-2 łyżeczki soli
  • 30 g świeżych drożdży
  • 370 ml wody
  • łyżeczka cukru
  • 4 łyżki oliwy
  • 100 g czarnych oliwek (bez pestek)
  • 3-4 gałązki rozmarynu
  • 1-2 łyżeczki grubej soli morskiej

Sposób przygotowania

Przesiewamy mąkę i sól. Drożdże rozprowadzamy w ciepłej wodzie i mieszamy z cukrem. Wlewamy do mąki razem z połową oliwy, porządnie wyrabiamy ciasto - można mikserem. Przykrywamy, stawiamy w ciepłym miejscu - do wyrośnięcia i podwojenia objętości. Rozgrzewamy piekarnik do 220 st. (na dno piekarnika warto wstawić żaroodporną miskę z gorącą wodą). Siekamy oliwki i igiełki oberwane z gałązek rozmarynu, połowę dodajemy do ciasta, zagniatamy, aby składniki równo się rozłożyły. Spłaszczamy ciasto, formując owalny placek, układamy go na blasze wyściełanej pergaminem, na wierzchu robimy kilka ukośnych nacięć. Resztę posiekanych oliwek i rozmarynu mieszamy z solą i posypujemy chlebek. Skrapiamy resztą oliwy, pieczemy 25-30 minut (najlepiej na drugim poziomie od dołu, aby góra nie rumieniła się za szybko). Podajemy na ciepło, np. z ziołowym albo czosnkowym twarożkiem.

6
Więcej na ten temat: chleb, kolacja, pieczywo, śniadanie