Palczatka cytrynowa (Cymbopogon citratus), bardziej znana jako trawa cytrynowa, to tropikalna roślina, która w bujnych kępach wyrasta do wysokości około półtora metra i przypomina występujące w naszych ogródkach ozdobne trawy. Ale to nie jej soczyście zielone, sztywne liście wykorzystuje się w kuchni. Jadalne i najbardziej aromatyczne są jasnozielone łodygi długości 12-20 cm.

Łodygi te, czasami zakończone niewielką bulwą, są doskonale znane w kuchniach krajów azjatyckich (zwłaszcza tajskiej), afrykańskich, a także w Brazylii i na Karaibach. Wszędzie tam używane są do przyprawiania potraw: nadają im odświeżający, cytrynowy smak, idealny w gorące dni.

Trawa cytrynowa - jak jej używać?

By uzyskać z łodygi jak najwięcej aromatu, należy ją obrać z 1-2 zewnętrznych liści, korzonek odciąć, a łodygę rozgnieść lub rozbić np. trzonkiem noża. Tak przygotowaną dodajemy do potraw w całości, a po przyrządzeniu wyjmujemy i wyrzucamy (w czasie gotowania trawa odda cały swój smak i zapach, a jej źdźbła staną się twarde, włókniste). Marynowaną palczatkę również rozgniatamy, a po ugotowaniu usuwamy ją z potrawy.

Trawa cytrynowa ma wszechstronne zastosowanie: dodaje się ją do zup, mięsnych i warzywnych curry, dań smażonych w woku, do sosów, ryb, marynat, sałatek, pikli i deserów. Aromatyzować można nią także napoje, kompoty (dodajemy kawałek łodygi np. do kompotu rabarbarowego). Jest świetnym dodatkiem do herbaty: zielonej, czarnej i yerba mate (łyżeczka posiekanej - suszonej lub świeżej - na szklankę).

Palczatka jest też jednym z podstawowych składników pasty curry. Łączy się ją z galangalem (np. w słynnej tajskiej zupie tom yum) oraz mleczkiem kokosowym (równie popularnej w Tajlandii zupie tom kha kai). Przepisów wykorzystujących te połączenia jest mnóstwo. Łodyga, pokrojona w cienkie plasterki i usmażona na niewielkiej ilości oleju będzie też piękną dekoracją azjatyckich potraw.

KURI AYAM. KURCZAK CURRYKURI AYAM. KURCZAK CURRY Fot.: Dolly MJ shutterstock

Gdzie kupić i jak przechowywać?

W naszych sklepach trawę cytrynową już możemy kupić świeżą, pakowaną po kilka sztuk, najczęściej importowaną z Tajlandii. Znajdziemy też suszoną w plasterkach, zmieloną i marynowaną. Za 100 g świeżych łodyg trawy cytrynowej zapłacimy ok. 9 zł, za tyle samo suszonej ok. 7 zł. Słoiczek marynowanej (ok. 200 ml) kosztuje 12 zł.

Świeżą trawę cytrynową przechowujemy 2-3 tygodnie w lodówce. Nie zapomnijmy szczelnie owinąć łodyg folią spożywczą, inaczej jej zapachem przejdą wszystkie inne produkty. Możemy ją także zamrozić na kilka miesięcy, jednak po rozmrożeniu straci sprężystość i nadawać się będzie jedynie do ugotowania.

Napar, sos, a może pasta?

Palczatka ma wiele prozdrowotnych właściwości, pomaga m.in. przy problemach z żołądkiem, łagodzi wzdęcia: łyżeczkę pokrojonej łodygi zalewamy 200 ml wrzątku i parzymy pod przykryciem 20 minut. Napar pijemy gorący.

Sos z trawy cytrynowej do ryb i owoców morza: kroimy łodygę trawy cytrynowej, odrzucając zdrewniałe części. Razem z dwoma posiekanymi szalotkami gotujemy 5 minut w 100 ml białego wytrawnego wina (trawa ma zmięknąć). Sos odcedzamy do rondelka. Dodajemy łyżeczkę białego octu winnego, 2 łyżki śmietanki kremówki, przyprawiamy solą i pieprzem. Dodajemy 100 g zimnego, pokrojonego masła i rozpuszczamy, mieszając. Wlewamy 2 łyżki zimnej wody, mieszamy, zagotowujemy. Przyprawiamy do smaku.

Pasta: siekamy 8 szalotek, 3 ząbki czosnku i 2 cm galangalu. Mieszamy ze szczyptą zmielonej kolendry, kurkumy i  kuminu, łyżeczką cukru i 2 łyżeczkami soli. Rozgrzewamy w rondlu olej, wkładamy pastę i 3 listki laurowe, smażymy 4 min. Dodajemy kurczaka podzielonego na 8 kawałków, obsmażamy. Wlewamy 600 ml wody, doprowadzamy do wrzenia. Dolewamy 100 ml mleka kokosowego, dodajemy 4 zmiażdżone łodygi trawy cytrynowej, gotujemy do miękkości. Dodajemy 2-3 pokrojone ziemniaki, gotujemy, aż zmiękną.

Zobacz przepisy na dania z trawą cytrynową!