Agnieszka Kręglicka podpowiada jak przygotować się do Świąt Bożego Narodzenia

Agnieszka Kręglicka
Gwiazdka tuż-tuż! Wymyślanie menu i przedświąteczne pieczenie bywa przyjemne, ale czasem daje nam też w kość. Przydaje się tu dobry plan. Agnieszka Kręglicka podpowiada, jak zgrać to całe gotowanie, nie zwariować przy tym i cieszyć się świętami
Fot. Studio Lipov i Jola Lipka Fot. Studio Lipov i Jola Lipka

Świąteczny rozkład jazdy

Dawniej można było liczyć na kuchenne dziewki do pomocy. Dziś samodzielnie szykujemy przyjęcie z dwunastodaniowym menu, chociaż jednocześnie chodzimy do pracy, zajmujemy się dziećmi, szykujemy prezenty i sprzątamy dom na święta. Wydanie kolacji wigilijnej wymaga ekwilibrystyki organizacyjnej i rozłożenia przygotowań w czasie. Trzeba się nieźle sprężyć, by w dniu przyjęcia radośnie śpiewać kolędy, a nie padać ze zmęczenia.


Chociaż poszczególne przepisy w każdym domu wyglądają inaczej, zestaw produktów jest podobny. Przydadzą się bakalie, mak, suszone grzyby, suszone owoce na kompot, fasola, mąka, cukier, oliwa i przyprawy. Warto je mieć zawczasu. Resztę będziemy kupowali na bieżąco, by w dniu wigilii skoczyć do sklepu tylko po świeże pieczywo.

 

Kilka tygodni przed imprezą przygotujmy dania, którym nie szkodzi mrożenie. Makaron do maku, uszka do barszczu, pierogi z kapustą i grzybami - odłożone w zamrażarce, będą dawały poczucie spokoju. Ulepione pierogi na przykład układamy surowe na tacy oprószonej mąką i mrozimy osobno, by się nie zlepiły. Gdy zamarzną, można je włożyć do woreczków. Do garnka wrzucamy je wprost z torebki i gotujemy, aż wypłyną na powierzchnię. Mrożenie nie wadzi również masie makowej i bazie do kisielu żurawinowego. Grudniowy weekend warto też wykorzystać na pieczenie choinkowych pierniczków.


Trzy dni przed przyjęciem robimy największe zakupy, wrzucamy do koszyka warzywa, masło, mleko, jajka, śledzie. Tego dnia szykujemy postną kapustę, która lubi być odgrzewana, nabierając z czasem słodyczy, oraz klarujemy masło, które przyda się do smażenia karpia. Nazajutrz marynujemy śledzie, gotujemy kompot z suszu i szykujemy warzywa do ryby po grecku. W przeddzień imprezy gotowania jest najwięcej: smażymy rybę i łączymy z warzywami, szykujemy barszcz, fasolę, wykańczamy kisiel. Jeśli zdecydowaliśmy się na karpia w galarecie, dobrze zrobić go teraz. Warto też zmiksować ciasto na bułeczki drożdżowe.


W dniu przyjęcia do zrobienia zostało nam tylko ciasto na racuchy i porcjowanie karpia do smażenia. Ale ponieważ musimy poskładać przygotowane wcześniej dania, to nadal jest sporo zamieszania i trzeba sprawnie poruszać się po kuchni, by zdążyć na czas. Chociaż szykowanie wigilii da się ogarnąć samemu, wolę urządzać ją w formie składkowej. Gdy każdy z gości wnosi swoje popisowe danie, następuje faktyczne dzielenie się dobrem, nikt nie jest przemęczony, a tradycja dwunastu domowych dań nie znika. Poniższe potrawy wystarczą dla 8-12 osób, tak aby każdy mógł sobie popróbować i nie przejeść się przy tym za bardzo.

 

Naczynia do sesji wypożyczył sklep Comptoir de Famille by Coqlila. Dziękujemy! www.coqlila.pl

1
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Postna kapusta

Składniki

Sposób przygotowania

Cebulę siekamy. Kapustę odciskamy i zachowujemy sok. W garnku na oliwie rumienimy cebulę. Wkładamy kapustę, zalewamy 1 szklanką wody i podgrzewamy chwilę. Dodajemy jałowiec, ziele, pieprz, liście laurowe, nacięte ząbki czosnku i posiekane grzyby. Dusimy na małym ogniu jakąś godzinę. Odstawiamy na noc. Następnego dnia zagotowujemy, dodajemy śliwki, rodzynki i miód pitny lub wino. Dusimy około godziny. Jeżeli w garnku jest dużo płynu, dusimy kapustę bez przykrywki, a jeśli mało - uzupełniamy wodą lub kwaśnym sokiem z kapusty. Studzimy. Kolejnego dnia znów podgrzewamy i doprawiamy. Kapusta powinna być ciemna, gęsta i esencjonalna.

Zdjęcie Garnek STAUB Garnek 1102825 Zdjęcie MPM Szybkowar MGS-01 Zdjęcie Garnek Silit 0216186811
Garnek STAUB Garnek 1102825 MPM Szybkowar MGS-01 Garnek Silit 0216186811
Sprawdź ceny ? Porównaj ceny ? Porównaj ceny ?
źródło: Okazje.info
2
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Fasola z miodem

Składniki

 

Sposób przygotowania

Fasolę moczymy przez noc, aby spęczniała. Płuczemy, zalewamy zimną wodą i gotujemy z łyżką cukru - po godzinie można spróbować, czy jest miękka. Pod koniec gotowania, gdy ziarna są prawie ugotowane, obficie solimy. Nie solimy w trakcie, bo skórka stwardnieje. Dogotowujemy fasolę, studzimy i odcedzamy. Miód podgrzewamy w rondelku i doprawiamy sokiem z cytryny. Sos ma mieć intensywnie słodko-kwaśny, zrównoważony smak. Sosem polewamy jeszcze ciepłą fasolę.

Zdjęcie Gefu Wyciskacz do cytryny 12740 Zdjęcie Rondel Silit 4216186801 Zdjęcie Tescoma Wyciskacz do cytryny PRESTO, 2 sztuki
Gefu Wyciskacz do cytryny 1... Rondel Silit 4216186801 Tescoma Wyciskacz do cytryn...
Sprawdź ceny ? Porównaj ceny ? Sprawdź ceny ?
źródło: Okazje.info
3
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Kisiel żurawinowy

Składniki

Sposób przygotowania

Żurawiny płuczemy, starannie przebieramy i zalewamy 1 litrem zimnej wody. Gotujemy 30 minut, aż zaczną pękać. Miękkie żurawiny przecieramy przez gęste sito. Tak przygotowaną bazę kisielu można włożyć do foliowego woreczka, zamrozić i przechować do wigilii. Przed użyciem podgrzewamy masę, dodajemy cukier i zagotowujemy. Mąkę łączymy z 1/2 szklanki zimnej wody i jednym ruchem wlewamy do wrzącego soku, energicznie mieszamy, by nie powstały grudki. Gotujemy kilka minut, próbujemy - jeśli trzeba, dosładzamy. Podajemy na  ciepło lub na zimno. Uwaga! W wersji luksusowej surowe żurawiny miksujemy z cukrem i przecieramy przez sito - kisiel gotowy. W tym przypadku jest go o połowę mniej niż tego zagęszczanego

Zdjęcie Zelmer 481.4 lime Zdjęcie Rondel Fissler 1616016 Zdjęcie Silit Łyżka do mieszania
Zelmer 481.4 lime Rondel Fissler 1616016 Silit Łyżka do mieszania
Porównaj ceny ? Porównaj ceny ? Sprawdź ceny ?
źródło: Okazje.info
4
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Racuchy drożdżowe

Składniki

  • 25 g drożdży
  • 1 łyżka cukru
  • 250 g mąki pszennej (typ 480)
  • 1 szklanka ciepłego mleka
  • jajko
  • sól do smaku
  • olej do smażenia
  • cukier puder lub namoczone i ugotowane suszone grzyby

 

Sposób przygotowania

Drożdże rozcieramy z cukrem, 1 łyżką mąki i odrobiną mleka. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce. Mieszamy mąkę, mleko, roztrzepane jajko, sól i wyrośnięte drożdże. Ciasto powinno być dość rzadkie. Odstawiamy do wyrośnięcia w ciepłe miejsce. Na patelni rozgrzewamy olej i kładziemy łyżką porcje ciasta. Smażymy racuchy po 2-3 minuty z każdej strony. Pamiętajmy, że gdy olej jest słabo rozgrzany, racuchy wchłaniają tłuszcz, kiedy jest zbyt gorący, palą się na zewnątrz i są surowe w środku. Uwaga! Można smażyć racuchy bez dodatków i podawać je posypane cukrem pudrem. Można też przygotować wersję grzybową, dodając do ciasta ugotowane suszone prawdziwki pokrojone w paseczki.

Zdjęcie vidaXL 60296 Zdjęcie Parastone TALERZ - Czarny Kot Zdjęcie Tefal Patelnia A1960782
vidaXL 60296 Parastone TALERZ - Czarny Kot Tefal Patelnia A1960782
Sprawdź ceny ? Sprawdź ceny ? Porównaj ceny ?
źródło: Okazje.info
5
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Drożdżówki

Składniki

  • 400 g mąki pszennej (typ 480)
  • 50 g cukru
  • 1 łyżeczka soli
  • 30 g drożdży
  • 1/2 szklanki mleka
  • 180 g miękkiego masła
  • 3 jajka + 1 do posmarowania drożdżówek
  • olej

 

Sposób przygotowania

Miksujemy mąkę z cukrem, solą i pokruszonymi drożdżami. Dodajemy mleko, masło i roztrzepane jajka. Miksujemy 20 minut, aż ciasto będzie gładkie, błyszczące, dość luźne. Przekładamy do miski wysmarowanej olejem i przykrywamy przezroczystą folią. Wstawiamy na noc do lodówki. Następnego dnia dzielimy ciasto na 16 kulek, układamy w foremkach do muffinów lub na blasze wyściełanej pergaminem. Odstawiamy do wyrośnięcia na 2-3 godziny, aż podwoją objętość. Z wierzchu smarujemy bułki jajkiem roztrzepanym z odrobiną mleka. Wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do 150°C i zwiększamy temperaturę do 200°C. Pieczemy około 20 minut.

6
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Barszcz czerwony i grzybowe uszka

Barszcz czerwony

Składniki

  • 1,5 kg buraków
  • 2-4 starte ząbki czosnku
  • sól
  • pieprz i cukier do smaku
  • 1 łyżeczka suszonego majeranku
  • sok z 1 z cytryny
  • 1 łyżka masła lub oliwy
  • malinowy ocet winny do smaku

 

Sposób przygotowania

Buraki obieramy i ścieramy na grubej tarce lub w malakserze. Razem z czosnkiem przekładamy do garnka, zalewamy zimną wodą, tak by były przykryte. Doprowadzamy do wrzenia i odstawiamy do wystudzenia. Wywar powinien chłodzić się powoli! Cedzimy, zachowując płyn. Ponownie zalewamy buraki zimną wodą, tak by je przykryła i znów zagotowujemy. Studzimy i odcedzamy. Łączymy oba buraczane wywary i mocno doprawiamy solą, pieprzem, cukrem i majerankiem. Podgrzewamy, nie gotujemy! Gdy smak będzie mocny i nasycony, przecedzamy barszcz przez drobne sito lub gazę. Nie zostawiamy go z przyprawami, bo ich smak będzie zbyt intensywny. Przed podaniem sprawdzamy nasycenie słodyczą i kwasem, doprawiamy cukrem, octem winnym, sokiem z cytryny, dodajemy masło lub oliwę i podgrzewamy. Podajemy z uszkami.

 

Grzybowe uszka

Nadzienie:

  • 150 g suszonych grzybów
  • oliwa do smażenia
  • 2 cebule
  • sól, pieprz

 

Ciasto:

  • 1 szklanka mąki pszennej (typ 480)
  • jajko
  • około 50 ml wody

 

Sposób przygotowania

Grzyby zalewamy wodą i odstawiamy, aby zmiękły. Zagniatamy luźne ciasto z mąki i jajka, dolewając wodę według potrzeby - powinno wystarczyć jakieś 50 ml. Grzyby gotujemy do miękkości, studzimy i drobno kroimy. Cebulę siekamy i smażymy na odrobinie oliwy, dodajemy grzyby, solimy i pieprzymy. Smażymy nadzienie, aż będzie spójne, lepkie. Ciasto rozwałkowujemy bardzo cienko i kroimy w kwadraty o boku 4 cm. Na każdym kładziemy odrobinę nadzienia, składamy na pół, tworząc trójkąt, ściskamy brzegi. Następnie sklejamy przeciwległe rogi trójkątów. Tak przygotowane uszka układamy na tacy i mrozimy. Przed podaniem uszka wrzucamy do gotującej się osolonej wody. Gotujemy na średnim ogniu. Po około 3 minutach, od momentu, gdy wypłyną na powierzchnię, odcedzamy. Podajemy w barszczu.

7
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Śledzie w oliwie

Składniki

  • 8 grubych filetów solonych śledzi
  • 3-4 białe lub cukrowe cebule
  • 8 świeżych liści laurowych lub 5 suszonych
  • 3/4 szklanki oliwy extra vergine
  • 3/4 szklanki oleju słonecznikowego
  • grubo tłuczony pieprz
  • 20 ziarenek czerwonego pieprzu
  • cytryna

 

Sposób przygotowania

Śledzie moczymy w wodzie, kilkakrotnie ją zmieniając. Co jakiś czas sprawdzamy smak, aby ustalić, czy są już dostatecznie wypłukane z soli. Osuszamy filety i kroimy w ukośne plastry. Cebule kroimy w piórka. Liście laurowe myjemy i osuszamy. Mieszamy oliwę z olejem, wlewamy trochę do słoika, wsypujemy warstwę cebuli, na niej ciasno układamy warstwę śledzi, posypujemy pieprzem czarnym i czerwonym, skrapiamy sokiem z cytryny, wkładamy liść laurowy. Układamy kolejne warstwy cebuli, śledzi i przypraw. Wlewamy resztę oliwy z olejem, odgarniając śledzie od ścianek słoja patyczkiem do szaszłyków, by oliwa rozeszła się równomiernie (musi zakryć śledzie). Marynujemy co najmniej dobę.

8
Fot. Studio Lipov Fot. Studio Lipov

Kluski z makiem

Kluski:

  • 200 g mąki pszennej (typ 480)
  • 200g mąki (twardej durum lub semoliny)
  • jajka
  • szczypta soli

Krem makowy:

  • 250 g maku
  • 2 szklanki mleka
  • 4 łyżki masła
  • 4 łyżki miodu
  • 200 g bakalii: rodzynek, żurawin, pokrojonych fig, daktyli, moreli
  • 4 łyżki kandyzowanej skórki pomarańczowej
  • sok z cytryny

Oraz:

Sposób przygotowania

Zagniatamy ciasto na kluski. Ma być twarde, ale elastyczne. Jeżeli nie chce się zlepić, dodajemy odrobinę wody. Zawijamy w folię i odstawiamy na 30 minut. Dzielimy ciasto na trzy kule i rozwałkowujemy na trzy cieniutkie płaty. Posypujemy je mąką i zwijamy w rulony, kroimy w paski o szerokości 2-3 mm. Rozdzielamy makaron na pojedyncze paski. Na tym etapie możemy go zamrozić. Przed podaniem wrzucamy kluski do wrzącej, osolonej wody i gotujemy, aż wypłyną. Cedzimy, przelewamy zimną wodą i zwilżamy oliwą, by się nie posklejały. Mak zalewamy mlekiem i gotujemy 30 minut. Odcedzamy i mielemy trzykrotnie w maszynce do mięsa przez bardzo drobne sitko - tzw. makowe. Podgrzewamy masło z miodem. Dodajemy mak, bakalie i skórkę, smażymy przez 10 minut, mieszając. Dosmaczamy sokiem z cytryny.
Masa powinna być wilgotna. Gdy jest za sucha, rozrzedzamy ją syropem wiśniowym lub wodą. Łączymy kluski z masą i dodatkami.

9