Pieczywo z domowej piekarni

Stylizacja: Dorota Biały, zdjęcia: Bogdan Biały, Shutterstock
Fajnie jest, kiedy w domu unosi się zapach świeżego chleba. I to zrobionego własnoręcznie. Albo przez znajomych. Zawsze można się powymieniać przepisami, lub razem upiec parę bochenków. Będzie na święta i na wspólne śniadanie.
Fot. BBS Fot. BBS

Chleb z prodiża

Składniki:
3-3,5 szklanki mąki (może być tylko pszenna, można zrobić mieszankę pszennej z żytnią w dowolnych proporcjach),
2 małe torebki (po 7 g) suszonych drożdży,
1 łyżka soli,
1 szklanka otrąb pszennych prażonych,
po 1 łyżce mieszanki ziół prowansalskich, suszonego tymianku i majeranku,
spora garść siemienia lnianego,
3 szklanki ciepłej wody,
masło i ziarno sezamu do przygotowania prodiża

Wszystkie składniki dokładnie i dość długo wyrabiamy ręką. Kiedy się połączą, odstawiamy na pół godziny w ciepłe miejsce, a potem przekładamy do nasmarowanego masłem i wysypanego sezamem okrągłego prodiża o pojemności 3,5 litra. Pieczemy 2 godz. i 15 minut.

1
Fot. BBS Fot. BBS

Chleb z kaszą gryczaną

Składniki:
1,5 szklanki czystej wody źródlanej,
1/2 kostki (5 dag) drożdży,
1 płaska łyżka soli nieoczyszczonej,
1 łyżka miodu z pasieki, bez dodatku cukru,
ok. 1 kg mąki,
1 torebka kaszy gryczanej
Dodatki: pestki słonecznika, dyni, sezamu,
suszone zioła,
czarnuszka (i co kto lubi)
Do foremek: oliwa do wysmarowania,
gruboziarnista sól,
zioła lub grube płatki owsiane do wysypania

Wlewamy wodę do garnka lub dużej miski (takiej, która zmieści podwojoną objętość ciasta), dodajemy rozkruszone ręką drożdże, sól, miód i wybrane dodatki. Mieszamy, żeby składniki się połączyły, po czym dodajemy mąkę i wyrabiamy ciasto ok. 5 minut. Odstawiamy do wyrośnięcia, przykryte lnianą ściereczką. W tym czasie gotujemy woreczek kaszy. Po ugotowaniu odsypujemy ok. 1/3 ilości kaszy i odstawiamy do wystygnięcia. Gdy przykryte ciasto w cieple 'ruszy', a potem podwoi swoją objętość, dodajemy kaszę gryczaną i wyrabiamy je ok. 20 minut. W ten sposób dostarczamy mu powietrza i chleb będzie po upieczeniu wyrośnięty i pulchny. Prostokątne blaszki smarujemy oliwą, a dno wysypujemy grubą solą (jeśli lubimy bardzo słoną skórkę), ulubionymi ziołami lub garścią grubych płatków owsianych. Wykładamy ciasto do blaszek, wstawiamy do piekarnika nagrzanego do temperatury 200°C i pieczemy przez godzinę. Po upieczeniu i wyłączeniu piekarnika możemy zostawić w nim chleb jeszcze przez 10 minut (jeśli lubimy bardziej chrupiącą skórkę).

2
Fot. BBS Fot. BBS

Bułki pszenne

Składniki:
2 szklanki mąki pszennej,
1 czubata łyżeczka soli,
1/4 kostki (5 dag) masła,
1-2 dag świeżych drożdży,
1 łyżka cukru,
200 ml zimnego mleka,
1 jajko (roztrzepane widelcem),
1 żółtko rozprowadzone łyżką mleka (do posmarowania bułek)
Do posypania (jeśli lubimy): ziarna maku, sezamu, lub słonecznika
Oraz: oliwa lub masło do posmarowania blachy

Mieszamy mąkę z solą i wcieramy w nią masło. Rozcieramy drożdże z cukrem, wlewamy kilka łyżek wyjętego z lodówki mleka, mieszamy i wlewamy do mąki. Wyrabiamy, dodając resztę mleka i ? na sam koniec ? jajko. Odstawiamy na co najmniej 1,5 godziny do wyrośnięcia. Ciasto jest gotowe do pieczenia, kiedy podwoi objętość. Jeśli więc po wskazanym czasie nie jest dostatecznie wyrośnięte, czekamy aż to się stanie. Z ciasta lepimy bułki (wychodzi jakieś 10 sztuk), nacinamy je na krzyż i smarujemy jajkiem z mlekiem. Blachę natłuszczamy, układamy na niej bułki, ewentualnie posypujemy czymś po wierzchu. Zostawiamy odstępy, bo bułki rosną. Pieczemy 5 minut w bardzo gorącym (230°C) piekarniku, potem zmniejszamy temperaturę do 200°C i dopiekamy 8-10 minut.

3
Fot. BBS Fot. BBS

Chleb na zakwasie

Składniki:
1,5 kg mąki*,
3 łyżeczki soli,
1 szklanka siemienia lnianego,
1 szklanka płatków owsianych,
1 szklanka ziaren słonecznika,
1 szklanka pestek dyni (lub rodzynek czy sezamu),
4 łyżki oliwy lub oleju,
6-7 szklanek letniej wody,
zakwas,
tłuszcz do wysmarowania foremek

Wszystkie składniki mieszamy rękami w dużej szklanej misce. Odkładamy 3 łyżki takiego ciasta do słoiczka, zakręcamy i wkładamy do lodówki. To zakwas na następne pieczenie, pamiętajmy jednak, że może stać w lodówce najwyżej 2 tygodnie. Trzy formy do chleba smarujemy tłuszczem, wkładamy ciasto (powinno sięgać do 3/4 wysokości formy). Przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia na 10-12 godzin. Potem zdejmujemy ściereczkę, przykrywamy każdy chlebek kawałkiem folii aluminiowej (aby ciasto nie przypaliło się z wierzchu) i pieczemy godzinę w 200°C. Zdejmujemy folię i pieczemy jeszcze 15 minut, aby chlebki się przyrumieniły. Upieczone chlebki wyjmujemy z form na lniane ściereczki ? spodem do góry ? i przykrywamy ściereczkami. W ten sposób studzimy.

* W różnych proporcjach, na przykład: 1/2 kg pszennej zwykłej+1/2 kg żytniej razowej+1/2 kg pszennej razowej n 1 kg pszennej zwykłej + 1/2 kg żytniej razowej n 1/2 kg chlebowej orkiszowej + 1/2 kg pszennej zwykłej + razowa (pszenna lub żytnia).
Najważniejsze jest, aby w cieście było zawsze min. 1/2 kg mąki pszennej zwykłej.

Pierwszy zakwas: możemy go zdobyć od przyjaciół, którzy pieką chleb, albo wyprosić
w piekarni. Możemy też przygotować go sami. 1/2 szklanki mąki pszennej razowej mieszamy z letnią wodą, aby uzyskać masę o konsystencji gęstej kwaśnej śmietany. Pozo-stawiamy w ciepłym miejscu ? możemy przykryć, ale niezbyt szczelnie, aby powietrze swobodnie do niego dochodziło. Przez 4-5 dni codziennie dodajemy do zakwasu po 2-3 łyżki mąki. Już trzeciego dnia masa zacznie fermentować ? wyczujemy wówczas kwaskowaty, przyjemny zapach. W ostatnim dniu fermentacji na zakwasie powinny się pojawić pęcherzyki powietrza. Wówczas zakwas jest gotowy.

4
Magazyn Kuchnia Magazyn Kuchnia

Polecamy

99 najlepszych przepisów na domowe pieczywo >>

5
Więcej na ten temat: pieczywo