Skąd wzięły się pączki? Są starsze, niż myślisz!

Magda Kłodecka
02.02.2016 18:00
A A A
Pączki

Pączki (Fot. Daniel Adamski/AG)

Początków pączków (zwłaszcza jeśli chodzi o formę) trzeba szukać w starożytnym Rzymie oraz na Bliskim Wschodzie. Tam właśnie popularna była potrawa z ciasta wprawdzie drożdżowego, ale bardziej przypominającego ciasto na chleb. Wypiekano z niego w miarę okrągłe bułeczki ze słoniną w środku
Takie pączki jadano również później w Polsce, w czasie zapustów, solidnie popijając wódką. Nie było więc jeszcze wtedy to wszystko razem słodkie, ale za to na pewno solidnie nasączone tłuszczem.



Podobno to Egipcjanie próbowali te tłuste kule posłodzić. I to nie subtelnie, kilkoma ziarenkami cukru, tylko solidnie, jak wiele słodyczy pochodzących z północnej Afryki.

W Polsce pączki pojawiły się w XV/XVI wieku, ale wówczas jeszcze nazywano je kreplami; słowo pochodzi od niemieckiego Krapfen, którym określano smażone na oleju bułki. Słowo krepel wciąż jeszcze spotyka się na Śląsku.

Dawne niezbyt wyrośnięte, nasączone tłuszczem i wypchane słoniną placuszki zostały na przestrzeni wieków wyparte przez ciastka okrągłe, pulchne, często nadal ociekające tłuszczem oraz nadziane słodkimi dżemami i konfiturami lub innymi wynalazkami.

Okrągłe pączki pojawiły się w Polsce w XVIII wieku. Jak pisze na swoim blogu historycznym Rafał Kocoł, historyk i muzealnik, kulistość pączka Niemcy tłumaczą legendą o cukierniku, który bardzo chciał zostać żołnierzem pruskiej armii. Tyle tylko, ze zamiast do boju trafił do żołnierskiej kuchni. Tam wymyślił ciastko, które miało przypominać armatnią kulę; to właśnie pączek. Austriacy jednak mają inną historię. Ich zdaniem pod koniec XVII w. niejaka Cecylia Krapf, właścicielka wiedeńskiej cukierni, pokłóciła się z mężem i ze złości rzuciła w niego kawałkiem ciasta, które wpadło do garnka z rozgrzanym tłuszczem.

W dawnych zapiskach kulinarnych bloger znalazł różne przepisy na pączki.. W książce kucharskiej Radziwiłłów z końca XVII wieku jest taki: " Z mąki przedniej, dwóch białków z jajec i kilku łyżek wódki różanej zrób ciasto tęgie. Cienko go na stole rostarszy lub rozwałkowawszy, kładź kupkami koriander w białym cukrze, a znowu zawijając, zrób pączki, a w tłustości wolnej rozgrzanej smaż" (koriander to rodzaj kolendry o korzennym słodko-ostrym smaku). Robiono też np. pączki workowe, z parzonego ciasta zamkniętego w worku, które dopiero po gotowaniu kroiło się i smażyło. Z kolei w lwowskiej książce kucharskiej z początku XIX wieku przepis przypomina już znane nam pączki, przygotowywane z użyciem drożdży.

Obecnie pączki zna każdy, choć w różnych krajach powstają one na podstawie różnych przepisów i przyjmują one różne kształty, np. amerykański donut (doughnut) z dziurką w środku, turecka lokma to bardzo słodkie kulki z miodem, węgierki farsangi fánk nie ma nadzienia, podaje się je obok, włoskie bomboloni nadziewa się od góry, niemieckie lub portugalskie smaży się bardzo krótko, przez co są mniej tłuste.

Zobacz także
  • Jimmy Choo Żona odeszła od niego na 30. urodziny, ale zostawiła psa
  • Teresa Szczygielska Słynna dyspozytorka. Pani Teresa po 45 latach pracy odchodzi z pracy w pogotowiu
  • Ptaki polski W mieście żyje mnóstwo ptaków. Czym je karmić , by im nie zaszkodzić?
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE