Dobry chleb nie powinien zawierać barwników (bo one pomagaj± tylko zjadać oczami), polepszaczy, niepotrzebnych dodatków z listy E itp. Warto więc przez kupieniem przeczytać skład na etykiecie lub wywieszce przyczepionej do półki. Ale z poznaniem składu może być problem, bo producenci nie zawsze "ozdabiaj±" bochenek skrawkiem papieru z wypisanymi składnikami, a na półkach też nieczęsto umieszczane s± wywieszki ze składem. A nawet jeżeli s±, może być trudno dopasować wywieszkę do konkretnego bochenka.



Piekarze różnie też podaj± składy - jedni konkretnie wyliczaj±, ile czego dodali do ciasta (taki chleb łatwo porównać z innym), inni tylko wymieniaj± surowce (zawsze jednak musz± układać listę w kolejno¶ci malej±cej).

Przedstawiamy subiektywne zestawienie chlebów - kolejno¶ć (od najlepszego) wynika z naszej oceny opartej na liczbie składników, zawarto¶ci substancji słodz±cych albo barwi±cych oraz wielu niepotrzebnych (choć nieszkodliwych) dodatków typu dioctan, ocet, kwas askorbinowy itp.

Chleb razowy

- Tesco - m±ka żytnia 63,8 proc. (w tym razowa 42,8 proc.), woda, sól.

- Oskroba - m±ka żytnia 62,1 proc. (w tym razowa 41,6 proc.), woda, sól.

- Piekarnia Grela, Zamo¶ć - 60 proc. m±ka żytnia razowa, 40 proc. m±ka pszenna, woda, drożdże, sól, płatki owsiane, naturalny zaciemniacz (palone żyto).

- Tesco - m±ka żytnia 54,2 proc. (w tym razowa 46,2 proc.), woda, m±ka pszenna, sól, gluten (z pszenicy).

- Galeria Wypieków - m±ka żytnia razowa z pełnego przemiału, m±ka żytnia, naturalny kwas chlebowy, woda, płatki ziemniaczane, sól.

- Piekarnia Biskupin - m±ka żytnia z pełnego przemiału, m±ka żytnia, m±ka pszenna, naturalny zakwas chlebowy, drożdże, sól, woda.

- Piekarnia Max, Piekary ¦l±skie - m±ka razowa, m±ka pszenna, naturalny zakwas, słód żytni ciemny palony, drożdże, sól, woda.

- Piekarnia Paryska, Gdańsk - m±ka żytnia razowa z pełnego przemiału, m±ka pszenna, woda, cukier, sól

- Putka - m±ka żytnia razowa, woda, m±ka żytnia, m±ka pszenna, cukier, sól, syrop ziemniaczany, drożdże.

Komentarz redakcji: Do upieczenia razowca wystarczy m±ka, woda i sól. Zaciemniacz służy upiększeniu, cukier lub słód nie s± niezbędne, drożdże raczej też można by pomin±ć.

Chleb słonecznikowy lub ze słonecznikiem

- Stary Młyn, Słonecznikowy mieszany - m±ka pszenna, m±ka żytnia, kwas żytni, słonecznik, siemię lnu, płatki owsiane, drożdże, sól, woda.

- Putka, Słonecznikowy - m±ka żytnia razowa, woda, m±ka żytnia, m±ka pszenna, nasiona słonecznika, cukier, sól, syrop ziemniaczany, drożdże.

- Schulstad, Słonecznikowy - m±ka żytnia (36 proc.), woda, ziarno żyta (15 proc.), siemię lniane (8 proc.), płatki żytnie (2 proc.), drożdże, sól, ekstrakt słodowy jęczmienno-pszenny ciemny, ekstrakt słodowy jęczmienny jasny, ocet, regulatory kwasowo¶ci: kwas cytrynowy, dioctan sodu (przedłuża ¶wieżo¶ć - red.).

- Oskroba, Razowy ze słonecznikiem - m±ka żytnia 57,4 proc. (w tym razowa 39,3 proc.), woda, słonecznik 10,6 proc., sól.

- Piekarnia Biskupin, Razowy ze słonecznikiem - m±ka żytnia z pełnego przemiału, m±ka żytnia, m±ka pszenna, naturalny zakwas chlebowy, słonecznik, drożdże, sól, woda, posypany otrębami.

- Piekarnia Grela z Zamo¶cia, Żytni ze słonecznikiem - 50 proc. m±ka żytnia razowa, 30 proc. ziarno żyto łamane, 20 proc m±ka pszenna, woda, 5 proc. słonecznik ,sól, drożdże, zaciemniacz (palone żyto).

- Piekarnia Grela z Zamo¶cia, Razowy ze słonecznikiem - m±ka żytnia razowa 65 proc., m±ka pszenna 28 proc., woda, słonecznik, drożdże, sól, naturalnie zaciemniany (palone żyto).

- Piekarnia Paryska w Gdańsku, Razowy ze słonecznikiem - m±ka żytnia razowa z pełnego przemiału, woda, cukier, sól, ziarna słonecznika.

- Tesco, Razowy ze słonecznikiem - żyto krojone (35,5 proc.), woda, m±ka żytnia razowa 15,3 proc., ziarno słonecznika 7,9 proc., płatki owsiane, płatki ziemniaczane, sól, syrop glukozowy (z pszenicy).

- Piekarnia Biskupin, Chleb ze słonecznikiem - m±ka pszenna, m±ka żytnia, naturalny zakwas, drożdże, sól, woda, ziarno słonecznika.

- Piekarnia Max w Piekarach ¦l±skich, Chleb ze słonecznikiem - m±ka pszenna, m±ka żytnia, Korn Variant, słonecznik, drożdże, sól, woda (Korn Variant to mieszanka do wypiekania chleba i bułek, składa się m.in. - nie według ilo¶ci - ze ¶ruty żytniej, łubinowej, pszennej, m±ki żytniej, glutenu, siemienia, słonecznika - red.).

- Schulstad, Dobry ze słonecznikiem - m±ka żytnia, woda, ziarno żyta, siemię lniane, ziarno słonecznika (7 proc.), ekstrakt słodowy jasny, ekstrakt słodowy ciemny, sól kamienna, drożdże, suchy kwas piekarski, ocet, regulator kwasowo¶ci: kwas askorbinowy.

- Schulstad, Fitness Style ze słonecznikiem - naturalny zakwas (woda, m±ka żytnia) 33 proc., m±ka żytnia razowa 18 proc., ziarno żyta 16 proc., woda, siemię lniane, ziarno słonecznika 7 proc., sól, drożdże, ocet, ekstrakt słodowy jęczmienno-pszenny ciemny, ekstrakt słodowy jęczmienny jasny, błonnik ziemniaczany, regulator kwasowo¶ci (kwas cytrynowy).

- Piekarnia Grzybki, Chleb słonecznikowy - zakwas żytni, m±ka żytnia, m±ka pszenna, sól, drożdże.

Komentarz redakcji: Czy chleb słonecznikowy różni się czym¶ od tego ze słonecznikiem, trudno dociec. Również porównanie składów nie jest łatwe, bo piekarze dodaj± słonecznik do bochenków najróżniejszych - żytnich, pszennych, dosładzanych lub nie. Nie zawsze też wiadomo, jaka ilo¶ć ziaren słonecznika trafiła do ciasta: czasami jest na ostatniej pozycji, kiedy indziej gdzie¶ w ¶rodku. Dużo ich czy mało - je¶li nie ma zawarto¶ci procentowej, nie wiadomo. Warto chyba sięgn±ć po te bochenki, w których składników najmniej, choć czasem trzeba wybrać, czy lepiej kupić chleb z m±k± pszenn±, czy z cukrem i syropem ziemniaczanym. Mamy też ewenement, czyli chleb słonecznikowy z piekarni Grzybki nie zawiera słonecznika w żadnej formie (informacje o składzie pochodz± ze strony internetowej piekarni), "słonecznikowy" jest tylko z nazwy.

Chleb ziarnisty: pełno-, grubo- lub wielo-

- Piekarnia Stary Młyn z Sosnowca, Pełnoziarnisty żytni - m±ka żytnia, ziarno żyta, kwas żytni, sól, woda.

- Piekarnia Stary Młyn z Sosnowca, Gruboziarnisty - m±ka żytnia, kwas żytni, ziarno (soi, żyta, pszenicy, słonecznik), płatki owsiane, siemię lnu, sól, woda.

- Piekarnia Paryska z Gdańska, Żytni pełnoziarnisty - m±ka prażona żytnia (90 proc.), woda, m±ka pszenna (10 proc.), mieszanka ziaren, płatki ziemniaczane, sól.

- Tesco, Żytni pełnoziarnisty - rozdrobnione ziarno żytnie i m±ka żytnia 61 proc., woda, sól, błonnik owsiany, drożdże.

- Piekarnia Max w Piekarach ¦l±skich, Pełnoziarnisty - m±ka żytnia, słonecznik, pełne ziarno, drożdże, sól, woda.

- Piekarnia Grela z Zamo¶cia, Gruboziarnisty - 60 proc. ziarno żyta łamane, 40 proc. m±ka pszenna, woda, sól, drożdże, zaciemniacz (palone żyto).

- Piekarnia Grela z Zamo¶cia, Razowy wieloziarnisty - 60 proc. m±ka żytnia razowa, 40 proc. m±ka pszenna, woda, drożdże, sól, płatki owsiane, słonecznik, soja, siemię lniane, kasza gryczana, naturalnie zaciemniany (palone żyto).

- Tesco, Chleb wielozbożowy pełnoziarnisty - rozdrobnione ziarno żytnie i m±ka żytnia 57 proc., woda, siemię lniane, płatki owsiane 2 proc., m±ka pszenna 1 proc., sól, błonnik owsiany, drożdże, sezam.

- Mestemacher, Pełnoziarnisty razowy - rozdrobnione ziarno żytnie i m±ka żytnia 61 proc., woda, ekstrakt słodowy jęczmienny, m±ka pszenna, sól, błonnik owsiany, drożdże.

- Putka, Gruboziarnisty - m±ka żytnia, woda, nasiona słonecznika (12 proc.), m±ka pszenna, ziarna żyta (6 proc.), m±ka żytnia razowa, siemię lniane (3 proc.), drożdże, sól.

- Oskroba, Żytni pełnoziarnisty - żyto krojone 36,8 proc., woda, m±ka żytnia razowa 21,2 proc., płatki ziemniaczane, sól, syrop glukozowy (z pszenicy).

- Tesco, Wieloziarnisty - m±ka żytnia 56,6 proc. (w tym razowa 37,6 proc.), woda, ziarno słonecznika 5,8 proc., syrop glukozowy (z pszenicy), siemię lniane 3,5 proc., płatki owsiane 1,9 proc., sól, słód żytni ciemny, słód pszenny.

- Grzybki, Pełnoziarnisty - zakwas żytni ,m±ka żytnia razowa, m±ka żytnia, słód jęczmienny, siemię lniane, ziarno słonecznika, ziarno sezamu, sól, drożdże.

- Grzybki, Wieloziarnisty - zakwas żytni, m±ka żytnia, m±ka pszenna, m±ka jęczmienna słodowa, ziarno słonecznika, siemię lniane, płatki owsiane, sól, drożdże.

Komentarz redakcji: Je¶li piekarz podał zawarto¶ć procentow± składników, można zgadywać, że zależy mu na klientach i na tym, żeby mogli wybrać to, co - w ich ocenie - dobre. Chleby ziarniste to pojęcie do¶ć mgliste, więc i porównanie nie jest proste, bo każda piekarnia inaczej tę "ziarnisto¶ć" pojmuje - jedna sypnie nieco ziaren na koniec listy składników, inna od ziaren zacznie. Trzeba uważnie czytać, nie ma rady.

Chleb żytni

- Piekarnia Paryska z Gdańska, Żytni ze słonecznikiem - m±ka żytnia (80 proc.), m±ka chlebowa (20 proc.), woda, sól, ziarna słonecznika.

- Piekarnia Biskupin koło Wrocławia - m±ka żytnia, naturalny zakwas chlebowy, drożdże, sól, woda.

- Piekarnia Grela z Zamo¶cia - 80 proc. m±ka żytnia, 10 proc. m±ka pszenna, sól, drożdże.

- Putka - m±ka żytnia, woda, m±ka pszenna, drożdże, sól.

- Piekarnia Stary Młyn z Sosnowca - m±ka żytnia, m±ka pszenna, zakwas żytni, drożdże, słód żytni, sól, woda.

- Galeria wypieków - m±ka żytnia, m±ka pszenna, woda, ma¶lanka, skrobia ziemniaczana, sól, słód żytni.

- Schulstad, Dobry żytni - m±ka żytnia (36 proc.), woda, ziarno żyta (15 proc.), siemię lniane (8 proc.), płatki żytnie (2 proc.), drożdże, sól, ekstrakt słodowy jęczmienno-pszenny ciemny, ekstrakt słodowy jęczmienny jasny, ocet, regulatory kwasowo¶ci: kwas cytrynowy, dioctan sodu [przedłuża ¶wieżo¶ć].

Komentarz redakcji: Naprawdę piekarze nie ułatwiaj± klientom życia. Jeden daje 80 proc. jednej m±ki i 20 proc. innej plus dodatkowe składniki, co sprawia, że chleb ma sporo ponad 100 proc. składników. Drugi piekarz daje 80 proc. jednej m±ki i 10 proc. drugiej, a pozostałe 10 proc. przypada na sól i drożdże - trochę dużo (domy¶lamy się, że jest jeszcze woda).